Wijnbelegger heeft geld en geduld nodig

Op een wijnveiling van Christie's in Amsterdam werden in 1989 twaalf flessen Mouton-Rothschild uit 1982 aangeboden voor 580 tot 820 pond. In april dit jaar bracht een zelfde dozijn flessen circa 3.500 pond op. En deed een Château Pétrus in 1970 nog 150 tot 200 pond per fles, op de laatste wijnveiling van Christie's diende minimaal 460 pond te worden neergeteld.

Het aantal wijnverzamelaars en -beleggers groeit en de prijzen van zeldzame wijnen stijgen navenant. Had Christie's in Amsterdam, het enige Nederlandse veilinghuis dat al sinds 1976 elk halfjaar een gespecialiseerde wijnveiling belegt en op 5 november een jubileumveiling houdt, lange tijd genoeg aan één zitting per veiling om alle aangeboden wijnen te verkopen, tegenwoordig worden drie zittingen van elk zo'n 400 lotnummers belegd. De totale verkoopwaarde van wijnen op de veilingen van Christie's (in Londen, Amsterdam, New York, Genève en Tokio) steeg het afgelopen jaar met 56 procent.

Hoewel wijn verzamelen populair is, bestaat naar schatting slechts 10 tot 20 procent van de wijnkopers op veilingen uit echte beleggers. “Wie wil beleggen in wijn moet een dikke portemonnee en veel geduld hebben”, waarschuwt Maartje Strengers van de wijnafdeling van Christie's Amsterdam. “Je praat al snel over tien jaar bewaren als je een grand cru aanzienlijk in waarde wilt zien stijgen. Het is echt een beleggingsobject voor de lange termijn.” Goede wijnbeleggers wacht wel een aantrekkelijk rendement: 10 procent is haalbaar, schatten kenners.

Wijn is niet zo maar een beleggingsobject, volgens Strengers, die al sinds het begin betrokken is bij de wijnveilingen. “Je moet er goed voor zorgen. Leg je wijn te warm, te koud of te vochtig weg, dan gaat het kapot.” Speciaal voor mensen die een wijncollectie willen opbouwen, organiseert Christie's volgend jaar een cursus: waar koop je wijn, wat koop je, hoe bied je op een veiling en hoe baken je een collectie af? Tips voor beleggers: Bordeaux-wijnen uit 1982, het beste jaar sinds 1945 volgens kenners, zijn de afgelopen jaren fors in waarde gestegen, vorig jaar zelfs verdubbeld. Ook Bordeaux uit 1985 zal in waarde stijgen, is de verwachting. Typische verzamelaarswijnen zijn onder andere Château Pétrus, Château Mouton-Rothschild, Château d'Yquem, Château La Tâche en Château Le Pin. Strengers: “Dergelijke grand crus uit de Bordeaux blijven tientallen jaren goed. Bourgogne-wijnen daarentegen kun je geen 20 of 30 jaar bewaren, daar zijn ze niet op gemaakt. Uitzondering daarop is bijvoorbeeld Romanée Conti.

Voordeel van wijn als beleggingsobject is, aldus Strengers, dat wijn niet zo modegevoelig is als bijvoorbeeld kunst. Al zorgt het toenemend aantal wijnkopers uit het Verre Oosten (vooral Singapore, Indonesië en Maleisië) op dit moment wel voor sterke prijsstijgingen. Volgens Strengers worden alleen op de Europese wijnveilingen realistische prijzen betaald voor wijnen. “In 1994 is Christie's begonnen met wijnveilingen in New York en die zijn daar uitgegroeid tot een heel trendy gebeuren waar de hele beau monde acte de présence geeft. De prijzen zijn navenant. Daar heerst een soort overspannenheid die binnenkort vermoedelijk zal worden hersteld.”

Christie's krijgt vooral van particulieren wijnen ter veiling aangeboden. Van mensen die te veel wijn in hun kelder hebben liggen, wijn uit erfenissen, van mensen die eens wat anders willen kopen. Christie's stelt wel eisen aan wijnen die ter verkoop worden aangeboden: ze moeten van goede kwaliteit zijn en niet of nauwelijks meer in de handel verkrijgbaar zijn. “Maar als we een collectie aangeboden krijgen waarin zich één zeldzame wijn bevindt, dan nemen we de rest er meestal bij”, aldus Strengers.

Wordt de wijn verkocht door Christie's, dan betaalt de verkoper 11,75 procent van het afslagbedrag, 1 procent verzekering en nog wat kleine kosten. “Een of twee flessen van 100 gulden veilen heeft dus erg weinig zin”, aldus Strengers.“Als je zo'n fles zelf opdrinkt, heb je er meer plezier van.” Op de veilingen kan worden geboden op kavels van een dozijn flessen met een richtprijs vanaf 100 gulden. De prijzen variëren sterk: op de veiling in april brachten twaalf flessen Château Moulin-à-Vent 1983 190 gulden. Tot de hoogtepunten behoorde een dozijn flessen Château Pétrus 1982 die tussen de 13.000 en 17.000 gulden moest opbrengen. Ook de koper betaalt kosten.

Strengers heeft al heel wat bijzondere wijnen door haar handen zien gaan. Vorig jaar werd een fles Mouton-Rothschild uit 1945 geveild voor 3.740 gulden, afkomstig uit een Nederlandse collectie. Zo'n wijn is nog prima te drinken, volgens Strengers. De duurste fles wijn die ooit door Christie's in Londen is geveild is een Château Lafite uit 1787, die in 1985 105.000 pond opbracht en werd gekocht door Malcolm Forbes.

Behalve Bordeaux-wijn veilt Christie's ook veel port. Anders dan in de detailhandel zijn niet-Franse wijnen nog nauwelijks doorgedrongen tot de veilingen. Strengers: “Mensen moeten eerst gewend zijn aan niet-Franse wijnen,pas dan gaan ze andere wijnen verzamelen.” Zelf zou ze niet in wijn beleggen,bekent ze. “Vaktechnisch zou ik het leuk vinden, maar je hebt zoveel startkapitaal nodig om een goede portefeuille op te bouwen en zoveel geduld voordat de belegging rendement oplevert.”

De catalogus voor de wijnveiling op 5 november is te bestellen bij Christie's. Tel. 020-5755255