Muskens

Het hoofdredactionele commentaar op het publieke optreden van de bisschop van Breda (NRC HANDELSBLAD, 16 oktober) inzake het armoede-vraagstuk was onverwacht vriendelijk. Wel heb ik enige moeite met de ietwat vaderlijke opmerking, dat het een verademing is dat de Nederlandse kerkprovincie zich tegenwoordig “weer” (sic) met menselijke vraagstukken bezighoudt en niet langer verstrikt is in ideologische verschillen.

Wie de brieven van de bisschoppen kent weet dat menselijke vraagstukken, zoals het vredesvraagstuk steeds hun aandacht hebben gehad. Ik bedoel menselijke vraagstukken 'buiten' de kerk en niet zozeer 'binnen' de kerk. Bisschoppen zijn nog altijd verdeeld, al weten ze dat heel goed te verbergen. Met de individuele religieuze ervaring en bewustheid gaat het redelijk goed. Verder vinden met name liturgie, kerkmuziek en andere religieuze kunst meer waardering. De problemen zitten aan de structurele kant. Daarover zijn bisschoppen en kerkelijke ambtenaren hopeloos verdeeld. Niet alleen in Nederland.

Kardinaal Alfrink en zijn toenmalige eensgezinde collega's hielden in de zeventiger jaren een pleidooi voor een meer collegiale gezagsstructuur in de katholieke kerk. Maar ze werden door de Romeinse curie afgestraft met polariserende bisschoppen, die tot de dag van vandaag verdeeldheid brengen. De bisschoppen hadden toen, 25 jaar geleden, al de ernstige priesternood voorzien. Thans heeft het priestervraagstuk schrijnende vormen aangenomen.

De institutionele structuren zijn verhard en er is een stil bloedverlies in de kerk van Rome. Dat zijn geen 'ideologische' conflicten, maar beleidsconflicten. Dit is armoede binnen de kerk. Bloedarmoede.