Amusement in hoofdrol op beurs

AMSTERDAM, 26 OKT. Het was de week van het amusement op de Amsterdamse effectenbeurs, volgens goed soap-gebruik met een lach èn een traan. 'Pretfabriek' Endemol (tv- en theaterprodukties, musicals, ijsshows) presenteerde zich aan de beleggers met de blijmoedigheid die eigen is aan een beursgang. Film- en muziekproducent Polygram kondigde een winstval en een reorganisatie aan.

De aandelen Endemol worden uitgegeven tegen een koers die zal liggen tussen de 44 en 48 gulden per stuk, ongeveer twintig keer de winst. “Je moet Endemol vergelijken met de Nederlandse uitgevers. Voor een aandeel van VNU of Elsevier betaal je 15 tot 25 keer de winst. Endemol zit daar dus netjes tussen”, zegt beleggingsanalist T. Gietman van Van Meer James Capel (VMJC).

De maximaal 200 miljoen gulden nieuw geld die Endemol wil aantrekken, vindt Gietman wel aan de royale kant: “Voor het op peil houden van de huidige balansverhoudingen is dit veel te veel geld. Het lijkt erop dat er al vergevorderde overnameplannen zijn.” Eten dus.

Of gegeten worden. De uitlatingen van Endemol in deze krant gisteren over gesprekken met het Amerikaanse NBC in het verleden en over een mogelijke “prachtige fusie” voeden de verwachting dat het bedrijf kort na de beursgang al in andere handen kan vallen, Amerikaanse bijvoorbeeld. “De kant-en-klare Amerikaanse tv-produkten verliezen in Europa en Azië terrein op de produkten die juist helemaal worden toegesneden op de lokale cultuur, zoals die van Endemol. Amerikaanse producenten oriënteren zich nu op die werkwijze en kopen waarschijnlijk liever een Endemol dan dat ze zelf iets opbouwen”, zegt een banken-analist.

Endemol moet volgens Gietman juist proberen zo veel mogelijk trachten onafhankelijk te blijven. “Er zijn vrijages geweest met de omroepen, zoals met HMG (RTL4, RTL5, Veronica). De deal met HMG mocht niet van Van Miert (Europees Commissaris voor mededinging) en daarmee mogen we blij zijn, want zo geweldig gaat het niet met HMG”, zegt Gietman: “Alleen als Endemol de kosten voor digitalisering niet meer kan behappen, biedt een fusie perspectief.”

Bij Polygram - ook actief in de amusementsindustrie - is de verwachting voor de eigendomsverhoudingen precies omgekeerd. Al langer zijn er speculaties dat grootaandeelhouder Philips zijn belang van 75 procent zal verkleinen, zodat meer aandelen beschikbaar komen voor beleggers. De speculaties hebben aan kracht gewonnen nadat Philips een slecht resultaat over het derde kwartaal presenteerde en een reorganisatie aankondigde.

Een dag ervoor had Polygram een winstval aangekondigd. De onderneming trekt 150 miljoen gulden uit voor een saneringsoperatie, die 400 banen zal kosten. De koers van het aandeel duikelde van 84,90 gulden naar 79,50 gulden en sloot de week op 82,20 gulden.

In tegenstelling tot Endemol concurreert Polygram rechtstreeks met de grote Amerikaanse amusementsconcerns. De filmactiviteiten zijn nog jong en volgens de analist A. Moons van ING ook “nogal klein in vergelijking met de Hollywood-jongens”. Polygram hakt niet in zijn filmdivisie, die in het verleden succesvol was met Four weddings and a funeral en recentelijk met Trainspotting. “Over vijf jaar heeft Polygram pas de zeer essentiële distributiekanalen opgebouwd. Dan hebben ze nog niet de filmbibliotheek die steeds belangrijker wordt door de opkomst van betaal-tv in bijvoorbeeld Duitsland.”

De muziekactiviteiten blijven voorlopig de grootste inkomstenbron van Polygram, dat wereldmarktleider is in de klassieke muziek. De internationale muziekmarkt groeit echter minder hard dan de geraamde 7,5 procent per jaar, waarbij de grote uitgeverijen ook steeds meer inkomsten kwijtraken door illegale kopieeractiviteiten in Azië en Oost-Europa. Vooral Polygram heeft daarvan last doordat de onderneming voorop loopt in de emerging markets.

Polygram heeft de laatste jaren bovendien een beetje de aansluiting gemist met de meest recente ontwikkelingen in de popmuziek. Moons zegt daarover: “In de Amerikaanse top-10 staan de laatste twee jaar nieuwe groepen, waarvan Polygram er niet één onder contract heeft. Bij de opkomst van Beatles-achtige groepjes in Engeland is wel aardig gescoord. Ach, elk label wordt wel eens een tijdje koud.”

Polygram en Philips behoren met Nedlloyd, KLM, Heineken, KNP BT en BolsWessanen tot de zeven van de 25 beursfondsen in de AEX-index die de laatste maanden hebben gewaarschuwd voor een winstval. Daarvan worden de beleggers wrevelig.

Net als van Pakhoed. Het distributie- en opslagconcern maakte afgelopen week bekend dat de winst over 2 tot 3 jaar tussen de 120 en 195 miljoen gulden moet uitkomen. Eerst zien, dan geloven, denken veel beleggers. Maar als het uitkomt, dan is de mogelijkheid om daarvan te profiteren gering. Pakhoed wil 300 tot 350 miljoen gulden ophalen door onder meer preferente aandelen uit te geven die worden geplaatst bij enkele grote instituten. Van sommige beleggers mag Pakhoed dan ook wel van de beurs. Een beursgrap luidt: “Pakhoed? Pak hoed! Pak Jas! En wegwezen!”