Aangifte per flop

Als de blaadjes gaan vallen denkt de Belastingdienst aan de aangiftestroom in de volgende lente. In 1997 vermindert de papiermassa voor het eerst aanzienlijk. Niet door krachtig ingrijpen van de wetgever maar door een doorbraak in de automatisering. De Belastingdienst verwacht dat in 1997 een miljoen mensen elektronisch aangifte doet.

Eenderde daarvan deed ook vorig jaar de aangifte elektronisch. Die mensen krijgen binnenkort een brief met de vraag of ze in 1997 eigenlijk nog wel de ouderwetse papieren versie van het biljet willen ontvangen. Degenen die wel in zijn voor zo'n besparing, ontsnappen aan de befaamde blauwe enveloppe in de brievenbus. Waarschijnlijk zijn volgend jaar ook de voor velen vertrouwde aangifteprogramma's van de uitgevers Elsevier en Kluwer geschikt om elektronisch aangifte mee te doen. Bent u getrouwd, 42 jaar met twee kinderen en ten minste een HBO-opleiding aangevuld met enig gevoel voor de computer, dan bent u het eigenlijk aan uw stand verplicht uw jaarlijkse burgerplicht achter de PC te voldoen. U past dan namelijk exact in het profiel van de pionier die de elektronische aangifte vorig jaar tot een succes maakte.

Fiscaal voordeel automobilist

De autokostenfictie is de fiscale kopzorg van de zakelijke autorijder. Het gaat om een inkomensbijtelling van 20 of zelfs 24 procent van de catalogusprijs van de auto. Deze regeling maakt van het gratis privé-gebruik van de zakenauto een fictieve inkomstenbron. Hetzelfde geldt voor degene die zijn privé-auto voor zakenverkeer gebruikt en daarvoor een kilometervergoeding krijgt. In die situatie eist de fiscus dat er bij de betrokkene zelf ten minste 20 procent van de catalogusprijs als autokosten voor eigen rekening blijft.

De Hoge Raad heeft onlangs uitgemaakt dat de fiscus die laatste eis niet mag stellen. Een beslissing die voor heel wat zakelijke autorijders van belang is. Als de ontvangen kilometervergoeding alle autokosten heeft gedekt, dan zijn de privé-ritten kosteloos geweest. De automobilist merkt niets in zijn belastingaanslag.

Dat door de Hoge Raad gegeven voordeeltje ligt binnen bereik van iedereen die minder autokosten maakt dan de 60 cent per kilometer die nu belastingvrij vergoed mag worden. Dat kan het geval zijn bij een auto met een (inmiddels) lage afschrijving, die op gas of diesel rijdt met bescheiden onderhoudskosten en een hoge no-claimkorting. Maar ook in andere situaties kan de constructie van een privé-auto met kilometerdeclaratie de voordeligste keuze zijn. Dat is het geval bij een auto met een (oorspronkelijk) hoge catalogusprijs die niet al te veel kost. Het wegvallen van de autokostenfictie compenseert de kilometerkosten die boven de 60 cent liggen en niet worden vergoed.

Door de uitspraak van de Hoge Raad kan het voor iemand met een auto van 50.000 gulden, met 14.000 zakelijke en 2.000 privé-kilometers en kilometerkosten van 80 cent fiscaal voordeliger zijn om de kilometers van een privé-auto te declareren dan om in een gratis auto van de zaak te rijden. Het voordeel zal geleidelijk minder worden omdat het kabinet de maximale belastingvrije kilometervergoeding op 60 cent wil bevriezen, terwijl de werkelijke autokosten zullen stijgen. De beslissing van de Hoge Raad betreft zowel zelfstandige ondernemers als werknemers. Zij geldt voor de aangiften over 1996 en volgende maar werkt ook terug naar eerdere jaren waarover nog geen belastingaanslag is opgelegd of waarvan de aanslag om een andere reden nog niet definitief vaststaat.