Opwinding in een slaapdorp

Charlotte Cory: The Guest, Faber & Faber, 423 blz., ƒ 51,80 (geb.)

In funeral zit fun. Niets is wat het op het eerste gezicht lijkt. Achter elk levensverhaal gaan andere schuil; verborgene, gefantaseerde of door anderen toegedichte. De Britse schrijfster Charlotte Cory buit in The Guest dit niet onbekende romangegeven uit tot op het bot. Als zij met haar boek klaar is, zijn niet alleen de geraamtes uit alle kasten getrokken en publiekelijk tentoon gesteld, er zijn er zelfs een paar opnieuw tot leven gekomen. Het dorpje Knibden, slaperig sinds in de Eerste Wereldoorlog de vermaarde Knibden Loterij verboden werd, wordt opgeschrikt door het overlijden van een onbekende gast in het plaatselijke hotel. De dode heeft een fortuin en een testament nagelaten waar alle inwoners de meest wilde fantasieën over krijgen. Een buitenstaander, een soort jonge Miss Marple, moet binnen drie dagen de identiteit van de dode zien te achterhalen en zal, tijdens een thé dansant, bekendmaken wie de gelukkige erfgenaam is.

De koortsachtige opwinding die toeslaat lijkt verdacht veel op de even irrationele loterijkoorts die vroeger het dorp in rep en roer bracht. En opnieuw kan er slechts één iemand winnen en daarmee alle dromen van de anderen aan gruzelementen slaan. Charlotte Cory excelleert in het verzinnen van roze luchtkastelen. Ze kan zich, generaties terug, uitleven op de fantasieën van de dorpelingen en de toegestroomde vreemdelingen bij de magical money-making machine, de Loterij. Luchtkastelen van moderner architectuur nemen alle denkruimte in van de hedendaagse inwoners die in gedachten allemaal de erfenis al aan het opmaken zijn. Alsof dat nog niet genoeg is verzint de schrijfster ook nog de sores van een heel dorp, tot ver in het verleden en met tentakels tot in het hier en nu. Wie koestert niet stiekem een geheim verlangen, verdringt de herinnering aan een kwalijke daad, of was op enigerlei wijze betrokken bij een misdrijf? De ingehuurde 'Miss Marple' ontfermt zich over alle raadsels en geheimen, bijgestaan door de beschermvrouwe van het dorp, de Heilige Redegule van de Gemiste Kansen. De testamentkoorts tast alles en iedereen aan. Na een doorwaakte, doordroomde nacht zitten echtparen tegenover elkaar aan de ontbijttafel en vragen zich verbijsterd af waarom ze in hemelsnaam al veertig jaar lang met elkaar getrouwd zijn. 'But the unlikeliest miracles, and marriages, do happen, that was the nature of them.' Alles is mogelijk, maar Cory overschrijdt nergens de grenzen van het onwaarschijnlijke, hooguit leunt ze er even zachtjes tegenaan: 'People die on trains, you know. They forget to get out at their stop and then they're found years later, still riding the network, an out-of-date ticket in their pocket. Other passengers and officials assume they are asleep and don't like to wake them.'

In The Guest staan zielige levensverhalen, koddige, hartverscheurende, suffe en vileine. Na 400 bladzijden wordt het weleens wat veel van hetzelfde. De feestelijke fantasieën redden het boek dan weer min of meer. 'Life is always boring, compared to books' vindt een thrillerschrijver en zwendelaar in de roman, maar hij wordt elders weersproken door de bibliothecaris: 'Who'll want to read books, when they have the real thing?'