Strafrecht voldoende tegen racisme

DEN HAAG, 24 OKT. Minister Dijkstal (Binnenlandse Zaken) vindt dat het huidige strafrecht genoeg mogelijkheden biedt om racistische uitlatingen van extreem-rechtse partijen aan te pakken. Maar het bestaande strafrecht kan volgens hem wel “strakker, doeltreffender en harder” worden toegepast dan nu soms het geval is.

Dijkstal zei dit gisteren tijdens een overleg met de Tweede Kamer over de bestrijding van extreem-rechtse groeperingen als de CD en CP'86. Als voorbeeld noemt hij het roepen van racistische leuzen bij extreem-rechtse demonstraties. Volgens de minister wordt uit angst voor escalatie door lokale overheden soms te lang gewacht met ingrijpen, waar onmiddellijke stopzetting van de demonstratie gewenst zou zijn. De minister pleit ook voor betere afspraken tussen overheden en betogers voorafgaand aan demonstraties over welke leuzen op spandoeken wel en niet geoorloofd zijn.

Dijkstal kondigde eerder een wetsvoorstel aan dat het mogelijk maakt de subsidie en de zendtijd van politieke partijen in te trekken als deze zich schuldig maken aan rassendiscriminatie. “Dat geeft aan de partij en haar eventuele kiezers een duidelijk signaal dat de grens van het toelaatbare is overschreden”, schrijft Dijkstal in een brief aan de Kamer. Een meerderheid in de Tweede Kamer van PvdA, D66 en CDA steunt Dijkstal bij dit voornemen. De VVD, Dijkstals eigen partij, zegt geen behoefte te hebben aan het wetsvoorstel. Volgens VVD-woordvoerder Kamp is het beter dat de activiteiten van extreem-rechts duidelijk zichtbaar blijven. “Extreem-rechts gedijt niet in het volle licht.”

De minister voelt er niets voor sneller tot een verbod van extremistische partijen over te gaan, zoals de Tweede-Kamerfracties van PvdA en D66 bepleiten. In een democratie moet volgens hem de grootst mogelijke terughoudendheid worden betracht bij het verbieden van partijen. Alleen bij een “stelselmatige, zeer ernstige verstoring van het democratisch proces” is dat gerechtvaardigd, meent Dijkstal.

D66-woordvoerder De Graaf kondigt aan dat hij een initiatief-wetsvoorstel zal indienen om de maximale strafmaat voor stelselmatig discrimineren en het aanzetten tot rassenhaat te verhogen van een jaar naar twee jaar gevangenisstraf. Dat maakt het volgens De Graaf eenvoudiger om rechts-extremisten het passief en actief kiesrecht te ontzeggen. Alleen bij veroordelingen van ten minste een jaar kan burgers het kiesrecht worden afgenomen. Deze straf wordt nu niet vaak opgelegd voor racisme. Het is onwaarschijnlijk dat het initiatiefwetsvoorstel een meerderheid in de Tweede Kamer zal halen. De Graaf heeft een eerder voorstel om de parlementaire onschendbaarheid op te heffen van Kamerleden die zich discriminerend uitlaten ingetrokken, omdat daarvoor geen steun was in de Kamer.