Philips: verwarring en verbazing

ROTTERDAM, 24 OKT. “Mijn eerste indruk? Dit is vrij rampzalig”, zegt een beleggingsanalist. “De voorziening van 1 miljard gulden in het vierde kwartaal is hoger dan ik had verwacht”, zegt de ene vakbondsbestuurder. “Ik ben toch wel een beetje verrast door de versnelde reorganisaties”, zegt een ander.

Verbazing, verwarring en alsmaar weer hoop op verbetering vochten vanochtend om voorrang bij de analisten, vakbonden en beleggers in aandelen Philips. De financiële wereld reageerde eerst paniekerig op de 80 procent daling van de netto winst van Philips in het derde kwartaal tot 123 miljoen gulden. Ten laste van de winst in het komende vierde kwartaal komt nog eens een reorganisatievoorziening van 1 miljard gulden.

De beurskoers van Philips weerspiegelde het rap wijzigende sentiment en zwiepte van 53 gulden om 9.30 vanochtend naar meer dan 58 gulden om 12.00 uur.In het tweede kwartaal trof Philips ook al aparte voorziening van toen 800 miljoen gulden voor een drastische reorganisatie bij de produktdivisie Sound & Vision, die 6.000 banen kost. Een voorziening van 1 miljard gulden zou nog eens 7.500 extra banenverlies kunnen beteken.

De industriebond FNV verwacht dat de nieuwe reorganisaties in Nederland circa 2.500 banen zullen kosten. Dat komt bovenop een verlies van 1.000 arbeidsplaatsen die volgens de industriebond door lopende herstructureringen zullen verdwijnen.

“In 1990 reserveerde Philips vier miljard gulden voor de eerste mammoetreorganisatie. Dat kostte toen 10.000 arbeidsplaatsen in Nederland. Onze berekening dat nu 2.500 banen zullen verdwijnen sluit aardig aan bij de 1 miljard gulden die nu wordt uitgetrokken”, zegt bestuurder J. Cuperus van de Industriebond FNV.

Hij verwacht banenverlies bij onder meer de lichtsector en de halfgeleiders. Ongeveer de helft van de arbeidsplaatsen verdwijnt door verplaatsing van de produktie naar Oost-Europa, vreest hij.

“Wij accepteren niet dat uit oogpunt van winstmaximalisatie werk wordt weg gebracht naar Oost-Europa.”

“Ik weet niet waar die 1 miljard gulden reorganisatievoorziening voor bedoeld is”, zegt bestuurder J. Hermus van VHP Philips, een bond die hoger personeel vertegenwoordigt. Juist de 'witte boorden' liggen nu in de vuurlinie van de Philips-reorganisaties.

Een van de eerste aankondigingen van C. Boonstra als nieuwe Philips-president was een reorganisatie op het hoofdkantoor van Philips, die naar Hermus' taxatie enkele honderden arbeidsplaatsen kost. Hermus verwacht niet dat de reorganisatievoorziening van het vierde kwartaal in Nederland veel extra banenverlies oplevert.

Hij somt de opties op die Philips heeft: het geld kan gebruikt worden om activiteiten die zullen worden verkocht bij voorbaat af te waarden in de boeken. Het kan ook zijn dat het geld gebruikt wordt voor het ontwerp en de uitvoering van het nieuwe bestuursmodel van Philips waarop Boonstra al heeft gepreludeerd. Dat kost nu op het hoofdkantoor in Eindhoven al honderden banen en kan daarna ook tot banenverlies leiden op hoofdkantoren van de divisies.

“Zoals wel vaker gebeurt als er een nieuwe topman begint, wordt in een keer schoon schip gemaakt”, zegt beleggingsanalist E. de Graaf van de zakenbank ING Barings. “Boonstra heeft vanochtend gezegd dat hij als doelstelling heeft de waarde voor de aandeelhouders te verhogen. Dat gaf de beurskoers een boost. Het betekent dat verliesgevende activiteiten niet langer getolereerd zullen worden: het is verbeteren, verkopen of sluiten.”

De Graaf verwoordt de scepsis die de financiële wereld over Philips heeft. “Is er nu licht aan het eind van de tunnel, of is dit een van de dingen die elke twee jaar gebeuren?”