Jonge vormgevers tonen vrolijke vindingen en felle kleuren

Expositie: Graduation 96, t/m zondag 27 oktober in de Beurs van Berlage in Amsterdam. Open: vrij 11-22 uur, za en zo 11-17 uur. Bij de expositie is een catalogus, ontworpen door Anthon Beeke.

Studenten industriële vormgeving komen net als ieder ander in het dagelijks leven zaken tegen die ze veranderd zouden willen zien. In veel van de eindexamenprojecten van de Akademie Industriële Vormgeving Eindhoven (AIVE), die nog tot zondag worden geëxposeerd in de Beurs van Berlage, herkent men de alledaagse ergernissen.

Over het feit dat w.c.'s in woonhuizen niet zijn uitgerust met een urinoir voor de mannelijke plassers, bijvoorbeeld. Vaak is daar in de kleine kamertjes geen plaats voor, maar Joris Cijffers verzon een combinatie van een urinoir met het fonteintje dat meestal wel een plek heeft. De combinatie zorgt nog voor waterbesparing ook, want de spoeling van het urinoir gebeurt met het water uit het fonteintje.

Michiel Jansen was als verwoed vliegvisser op zoek naar een lichter vest met zakken dan hij normaal bij het uitoefenen van die hobby droeg. Hij maakte het van verderlicht gaasnylon, geheel aangepast op de eisen van de visser. En Renée Merckx was kennelijk uitgekeken geraakt op haar Perzische tapijt. Zij gaf er een nieuw karakter aan met een zogenoemd 'overtapijt', een rubberen mat waar stervormen uit zijn gestanst.

Graduation 96 is door dit soort vrolijke vindingen een optimistische tentoonstelling. Problemen zijn er om opgelost te worden, zo is de boodschap. De expositie, dit jaar voor de zesde keer gehouden, is een soort afscheidscadeau van de AIVE aan haar studenten die in het afgelopen jaar afstudeerden en die zo de kans krijgen zich te presenteren aan een breder publiek. Dit jaar zijn het eenentachtig afgestudeerden. Tegelijkertijd is de tentoonstelling het jaarlijkse visitekaartje van de enige hbo-opleiding in Nederland die geheel is gespecialiseerd in industriële vormgeving.

Jaarlijkse traditie is ook dat het meest onderscheidende ontwerp wordt bekroond met de René Smeetsprijs, vernoemd naar de oprichter van de AIVE.

De prijs bedraagt 2.000 gulden en ging deze keer naar een computer voor kinderen in het basisonderwijs ontworpen door Janet Collin. De vormgeving ervan in felle kleuren en grappige vormen past bij de hele doelgroep, terwijl de modulaire opbouw ervan maakt dat de computer is aan te passen op ieder individueel leerniveau.

Een tweede prijs, de Wolkenkrabberprijs voor het origineelste en veelbelovendste ontwerp, ging naar Shirley Muijrers voor haar collectie meubelstoffen, gemaakt uit een combinatie van tricot, folie en een schuimlaag. Daardoor ontstaat een nieuw soort stof met reliëf, plastic-achtig van textuur en bij Muijrers in kleuren en vormen die verwijzen naar de jaren zestig. De ontwerpster maakte er een aantal opblaaskussens van en bekleedde er enkele krukjes mee.

Maar vrijwel alles wat op deze expositie is te zien, frappeert door de originaliteit en vindingrijkheid van de makers. Zo is er een nuttige hometrainer in de vorm van een stofzuiger op spierkracht van Jelle Engel. Effectief zijn de kubussen (driedimensionale affiches) waarop Jeroen Valkenburg de nieuwe spelling eenvoudig inzichtelijk maakt. Frank Tjepkema vroeg zich waarom nepplanten altijd zo moeten lijken op echte planten en maakte een geheel nieuwe vorm. Tegelijkertijd verzon hij een vaas in de vorm van een soort nepboompje waar toch weer twee echte bloemen in kunnen.

Prikkelend is ook de poging van Mischa Vos om beladen woorden een nieuwe betekenis te geven. Een kruis met haakjes eraan kunnen we nu weer zonder schroom een hakenkruis noemen. Net zo opvallend is de 'voelboel' van Daniëlle Schaffelaar, bedoeld om de tastzin van zowel blinde als ziende peuters te stimuleren. Wat zal het leven aangenaam worden als deze rijke fantasie binnenkort aan de macht komt.