Duitse metaal houdt het bij prikacties

BOCHUM, 24 OKT. “We kunnen niet zomaar opgeven waarvoor we veertig jaar geleden zestien weken hebben gestaakt. De werkgevers vergissen zich lelijk. Wij zeggen niet zomaar ja en amen tegen de korting op ons ziekengeld.” Yussuf Yuksel (52) werkt bij autofabrikant Opel in Bochum, dat doet hij al ruim twintig jaar. Vanmorgen was hij erbij toen in alle vroegte enkele tientallen arbeiders voor het bedrijf demonstreerden. 'Veertig jaar ziekengeld laten we ons niet afpakken', stond op de spandoeken bij de poort.

Een uurtje postten ze daar, toen ging iedereen gewoon aan het werk. De leiding van het bedrijf, een van de grootste werkgevers in Noordrijn-Westfalen, had gistermiddag laten weten dat het ziekengeld voorlopig wordt doorbetaald totdat er een nieuwe metaal-CAO is. Daarmee is de sinds 1 oktober geldende korting van 100 naar 80 procent van het laatstverdiende loon voorlopig van de baan.

In tal van andere metaalbedrijven in Duitsland werden vanmorgen vroeg door tienduizenden werknemers prikacties gehouden. Gisteren waren de besprekingen voor de CAO van 1997 tussen werkgevers en werknemers wederom op niets uitgelopen. De grootste vakbond IG Metall herhaalde daarom haar oproep aan de honderdduizenden metaalarbeiders het werk vandaag neer te leggen. Het zwaartepunt van de acties ligt in Baden-Württemberg en het Roergebied waar werknemers bij staalgiganten als Thyssen en Krupp het werk korte tijd onderbraken. Een zegsman van IG-Metall verklaarde dat de hele staalproduktie in Bochum “plat ligt”. Volgens woordvoerders van autofabrikanten als Mercedes, Volkswagen en Opel gaat de produktie evenwel gewoon door.

Nadat werknemers eerder deze maand uit protest tegen de kortingen van het ziekengeld het werk enkele dagen hadden stilgelegd, zeiden de auto-werkgevers toe het salaris bij ziekte voorlopig volledig te blijven uitbetalen totdat een nieuw CAO-akkoord zou zijn bereikt. De ondernemingsraden lieten daarop weten de produktie niet meer in gevaar te zullen brengen. Vermoedelijk zal het daarom vandaag bij prikacties blijven. Alleen Volkswagen valt buiten de besprekingen. De autofabrikant heeft als enige een eigen huis-cao, die zo nodig in samenwerking met de ondernemingsraad wordt bijgesteld. Het concern heeft “geen problemen met de werknemers”, zei woordvoerder Blechinger vanmorgen. “Wij betalen het salaris bij ziekte volledig door.”

IG Metall had de actiedag voor vandaag al twee weken geleden aangekondigd toen de eerste ronde CAO-onderhandelingen met de werkgevers was vastgelopen. Deze dag, de 24ste oktober, heeft grote symbolische waarde voor de vakbeweging. Precies veertig jaar geleden, in 1956, legden ruim 34.000 metaalarbeiders in Sleeswijk-Holstein het werk neer omdat ze wilden dat hun salaris bij ziekte volledig zou worden doorbetaald. De staking duurde zestien weken, ze was de zwaarste en langdurigste uit de geschiedenis van de Duitse vakbeweging. Zij was ook de meest succesvolle, omdat de werknemers hun zin kregen en voortaan bij ziekte de eerste zes weken honderd procent van hun loon kregen uitgekeerd.

“Ik ervaar het besluit van de regering om het ziekengeld nu met twintig procent te korten als een klap in mijn gezicht”, zegt Yussuf Yuksel.

Werner Stumpfe, voorzitter van de metaalwerkgevers verenigd in Gesamtmetall, zei vanmorgen dat de “collectieve arbeidsovereenkomst in de hele metaalindustrie gevaar loopt”. Hij waarschuwde dat acties ertoe zullen leiden dat bedrijven steeds vaker in overleg met hun eigen ondernemingsraad, buiten de CAO om, tot een akkoord zullen komen over het ziekengeld. Ook kwesties als vakantiegeld en kerstuitkering zullen steeds vaker onderling worden geregeld. “De bedrijfstakgewijze CAO wordt daardoor uitgehold”, aldus Stumpfe.

Volgens een woordvoerder van de werkgeversvereniging in de Zuidduitse deelstaat Hessen, Thomas Stach, maken nu al steeds meer bedrijven buiten de CAO om afspraken met de ondernemingsraad over salariskwesties. Desgevraagd zegt Stach: “De protestacties hebben eerder een politiek dan een materieel karakter omdat de vakbonden hun greep op de CAO verliezen”. Materieel gezien staat er niet zoveel op het spel, vindt hij. “ Als de werknemer één vakantiedag inlevert kan hij volgens de nieuwe wet vijf dagen ziek zijn. Dan heeft hij van de korting geen last. Aangezien mensen hier 30 vakantiedagen hebben en 11 feestdagen kan dat niet echt een probleem zijn.”