CRI wil scherpere wet tegen witwassen

EDE, 24 OKT. De Centrale Recherche Informatiedienst (CRI) wil een aanscherping van de anti-witwaswetgeving. De wet Melding Ongebruikelijke Transacties (MOT) die nu geldt voor onder meer banken moet volgens de CRI worden uitgebreid tot bijvoorbeeld makelaars en auto-dealers.

Dit heeft waarnemend hoofd van de CRI, mr. J. Janse, gisteren gezegd bij het symposium 'Blik op de buit' in Ede. Minister W. Sorgdrager van Justitie kondigde bij dezelfde gelegenheid aan dat de financiële criminaliteit harder wordt aangepakt. Gaten in de wetgeving voor witwassen, privacy en belastingen worden uiterlijk 1997 gedicht.

Om de criminele geldstromen in kaart te brengen, bestaat sinds 1994 de MOT, waarbij alle verdachte geldtransacties moeten worden gemeld. Vorig jaar werden 16.215 van dergelijke transacties gemeld, waaronder contante geldstortingen boven de 25.000 gulden. Justitie vergelijkt de namen van degenen die de transacties hebben verricht met de namen die al op een of andere wijze zijn geregistreerd bij de CRI. Bij een 'hit' wordt nader onderzoek ingesteld.

De CRI wil echter ook andere dienstverleners onder de MOT-wetgeving brengen. “Het is wenselijk om meldpunten in te richten voor makelaars, trusthouders, autodealers, curatoren of belastingsadviseurs”, zei hij. Hij wil ook een meldplicht voor kredietovereenkomsten, zekerheidsstellingen, trustakten en lease-contracten en cessie-akten. “Voor deze meldplicht hoeven alleen de criteria te worden uitgebreid en daarnaar wordt nu ook gekeken bij het ministerie van justitie”, gaf Janse aan.

Janse wil ook dat de opsporingsambtenaren de bevoegdheid krijgen om inlichtingen te vragen bij de sociale dienst, bedrijfsvereniging en de belastingdienst naar aanleiding van een opvallende transactie. Nu kan dergelijke navraag alleen worden gedaan onder de vlag van een gerechterlijk vooronderzoek. Dat onderzoek kan alleen worden ingesteld op grond van een “redelijk vermoeden” dat een strafbaar feit is gepleegd.

Op dit moment kan justitie de stroom meldingen uit de financiële wereld al niet aan door het gebrek aan financiële deskundigheid. De banken hebben met minister Sorgdrager afgesproken om deze deskundigheid ter beschikking te stellen. Volgens Sorgdrager is dat een teken dat “de banken over hun reserves zij heengestapt”.

Het ministerie van justitie studeert op dit moment op de mogelijkheid voor een aparte witwaswetgeving. Nu valt witwassen in het Wetboek van strafrecht onder het begrip heling. Het openbaar ministerie moet eerst het onderliggende delict (drugshandel, inbraak) bewijzen, voordat heling kan worden aangetoond. “Dat is een probleem als je ziet dat veel geld uit Oost-Europa in Nederlands vastgoed wordt belegd. Dan kun je alleen vermoeden dat het geld afkomstig is van de mafia”, zei Janse: “Bovendien kun je de man die zijn eigen buit witwast niet pakken, omdat je alleen kunt helen voor een ander.”

Landelijk officier H. Smid bij het meldpunt MOT pleitte voor het onderbrengen van de wet tegen witwassen in de Wet economische delicten. Dan kan Justitie makkelijker controles uitvoeren bij iemand die van witwasen wordt verdacht. Dan moet de verdachte ook bewijzen dat zijn geld een legale herkomst heeft, zoals nu bij de belastingaangifte al deels gebeurt. Een dergelijke omkering van de bewijstlast is in het Nederlandse strafrecht ongekend.