België en VS willen bemiddelen in conflict; Tutsi-rebellen winnen terrein in Oost-Zaïre

NAIROBI, 24 OKT. De rebellen van de Banyamulenge (Tutsi's die al generaties lang in Zaïre wonen) winnen terrein bij de gevechten in Oost-Zaïre. België en Amerika hebben hun diensten aangeboden om onderhandelingen op gang te brengen tussen Zaïre en Rwanda.

Tienduizenden vluchtelingen blijven Bukavu binnenstromen, waar hulpverleners waarschuwen voor grote voedseltekorten.

Een Zaïrese legerofficier vertelde het persbureau Reuter dat de Banyamulenge-guerrillastrijders de plaatsen Kamanyala en Bwegere tussen Bukavu en Uvria hebben ingenomen. “Onze munitie raakte op”, aldus de legerofficier. Eerdere berichten spraken over vluchtende Zaïrese soldaten in het gebied. De Zaïrese regering blijft vanuit de hoofdstad Kinshasa intussen troepenversterkingen sturen.

De ruim 200.000 Rwandese en Burundese Hutu-vluchtelingen die als gevolg van de gevechten rondtrekken in het gebied, blijken als dekking te fungeren voor de guerrillastrijders. De meeste vluchtenden proberen naar Bukavu te gaan, waar regeringstroepen militair materieel installeren om indien nodig de stad te kunnen verdedigen tegen de guerrillabeweging. De rebellen zouden volgens berichten vanochtend de stad op dertig kilometer zijn genaderd.

Voedselhulp voor zowel de honderdduizenden vluchtelingen als ontheemde Zaïrezen kan het gebied niet bereiken door de gevechten. Hetzelfde geldt voor de noordelijker gelegen stad Goma, omdat daar Oeganda zijn grenzen heeft gesloten. In Goma viel gisterochtend kortstondig geweervuur te horen. Naar later bleek, was dit afkomstig van bandieten die met regeringssoldaten een ruzie uitvochten.

De Verenigde Naties waarschuwden gisteren voor een “humanitaire tragedie” in Oost-Zaïre met een zelfde omvang als de genocide in Rwanda in 1994. Hulpverleners in het gebied zeiden gisteren nog over voedselhulp voor enkele dagen te beschikken.

België bood gisteren aan onderhandelingen op gang te brengen tussen Rwanda en Zaïre. Zaïre beschuldigde Rwanda er gisteren van een invasie uit te voeren in het oosten. Enkele Rwandese soldaten zouden bij Uvira krijgsgevangen zijn gemaakt. Rwanda ontkent echter iedere betrokkenheid bij de gevechten. Vanuit Burundi zouden Tutsi-militieleden zich aansluiten bij de Banyamulenge in Zuid-Kivu, Rwanda zou 1.700 reguliere troepen naar Noord-Kuvu hebben gestuurd. Zaïre is een voormalig Belgische kolonie en Rwanda en Burundi zijn beide ex-Belgische protectoraten. Amerika gaf gisteren zijn ambassadeurs in Kinshasa en Kigali opdracht te proberen een staakt-het-vuren te bewerkstelligen. Washington onderhoudt goede relaties met Rwanda; een tiental Amerikaanse militaire adviseurs assisteert het Rwandese leger.

De Zaïrese staatsradio riep de bevolking gisteren op ruimhartig geld te doneren aan het leger, om de invasie vanuit Rwanda af te slaan. Vanaf zijn ziekbed in Zwitserland gaf president Mobutu zijn bevolking opdracht het vaderland te verdedigen. Rwanda's minister van Buitenlandse Zaken, Anastase Gasana, beschuldigde de internationale gemeenschap ervan toe te laten dat Tutsi's in Oost-Zaïre worden uitgemoord.