Autowrakken gevaar voor schepen

DIEMEN, 24 OKT. Als een gewond dier hangt de Mercedes in de takels. Kanaalwater stroomt uit de portieren. Onder de modder komt een gouden laklaag tevoorschijn. Dit was in ieder geval een duur model.

Rijkswaterstaat is sinds september bezig met een grote schoonmaak van het Amsterdam-Rijnkanaal. Honderden obstakels, vooral auto's, worden verwijderd omdat ze een gevaar zijn voor de scheepvaart op het drukste kanaal van Europa. “Bij sommige wrakken kun je zien dat ze een deuk van een scheepskiel hebben gekregen”, zegt projectleider M. den Hollander.

In april is het kanaal tussen Amsterdam en Wijk bij Duurstede (zestig kilometer lang en gemiddeld honderd meter breed) met een sonar gescand en werden ruim vierhonderd obstakels gesignaleerd. In 1989 is het kanaal ook schoon gemaakt, waarbij 150 autowrakken tevoorschijn kwamen.

Het Amsterdam-Rijnkanaal heeft een grote aantrekkingskracht op criminele elementen die een auto kwijt willen. Het zes meter diepe water is gemakkelijk bereikbaar en laat geen spoor achter. Het kan gaan om joy-riding (de Fiat Uno is geliefd), stripzucht of een snelle auto die gebruikt is bij een overval. Soms zit een wrak vol met afval.

Er zijn ook eigenaars die zo hun verzekering oplichten, maar niet iedereen lukt dat. Den Hollander weet van een automobilist die door de politie werd aangetroffen bij zijn auto, die op de stalen kanaalwand was blijven steken. De man had zijn voertuig reeds als vermist bij de verzekering opgegeven.

Vooral bij stedelijk gebied is het kanaal een verzamelplaats van schroot. “Bij de Diemerbrug hadden we een topdag”, zegt Den Hollander. “We dachten dat daar een kleibank lag, maar het bleek een stapel van vijftien halve auto's.”

De schoonmaak duurt tot eind dit jaar en tot nu toe bedraagt de vangst 120 autowrakken, een drietal roei- en motorboten, een betonplaat, een scheepsluik, stalen buizen en een leeg kluisje. Op het water ligt een stalen frame waarmee de wrakken naar boven worden getild. Als een benzinetank knapt, blijft de vuiligheid binnen het frame. Boven een 'beunbak' wordt de auto schoongespoten. Het afvalwater wordt opgevangen en opnieuw gebruikt.

Type, kenteken en chassisnummer, voor zover aanwezig, worden genoteerd en doorgegeven aan de Centrale Recherche Informatiedienst. Bij de werkzaamheden geldt de Wrakkenwet, zodat Rijkswaterstaat automatisch eigenaar wordt van alle vondsten. De actie geniet bijzonder veel belangstelling van de politie.

De kosten van de schoonmaak zijn geraamd op zes ton. Rijkswaterstaat probeert de kosten naar rato te verhalen op eigenaars die hun auto niet als vermist hebben opgegeven. Elke werkdag is een ploeg van elf man bezig, inclusief een verkeersleider van de Scheepvaartdienst van Rijkswaterstaat. Gewapend met verrekijker en marifoon loodst deze de naderende schepen langs de bergingsvloot. Matiging van de vaarsnelheid is nodig voor het werkklimaat van de duikers. De golfslag weerkaatst door de stalen oeverwanden, waardoor het water onrustig is. Soms is het voor de duikers een gekkenhuis. Op de tast bevestigen ze het obstakel aan de takel.

Intussen hangt weer een dure BMW in de takels. “Dat is allemaal geld dat uit onze economie verdwijnt”, verzucht sonarmeter B. Valstar. “Die tachtig mille moeten wij met elkaar opbrengen. En dan zijn er nog gasten bij die zo professioneel werken, dat ze zelfs de kentekens niet verwisselen. Soms zitten de sleuteltjes en de CD-speler er nog in.”