'Nazi's' en 'Ku Klux Klan' verdelen CP'86

CP'86 verkeert in staat van ontbinding. Juridische procedures hebben de partij financieel uitgehold. Justitie bestempelt de partij tot criminele organisatie. Twee groepen vechten intussen om de macht.

ROTTERDAM, 23 OKT. Neo-nazi's versus Ku Klux Klan. Binnen de extreem-rechtse partij CP'86 woedt een verbeten machtsstrijd. Twee weken geleden werd het omstreden Rotterdamse raadslid M. Freling uit de partij gezet. Het dagelijks bestuur van de partij bestrafte hem omdat het televisieprogramma Netwerk een foto wist te tonen waarop Freling tijdens een uitstapje in de bossen de Hitlergroet brengt.

S. Mordaunt, raadslid te Den Haag en vice-voorzitter van CP'86, bleef Freling trouw - zelf is hij ook wel eens met de arm omhoog gefotografeerd. Als het aan hem ligt, beslist op 2 november een bijzondere ledencongres over Frelings lidmaatschap. Zijn collega's dreigden vorige week ook Mordaunt te royeren, of in elk geval uit het dagelijks bestuur te zetten. Zondag kwam het hoofdbestuur van de partij bijeen om zich daarover uit te spreken. W. Beaux, de huidige voorzitter van CP'86, hult zich in diep stilzwijgen over de uitkomst van het beraad. Geen wonder, aldus Mordaunt. “De meerderheid van het hoofdbestuur steunt mij.” Een ledencongres stelt volgens Mordaunt binnenkort definitief vast wie de baas is binnen CP'86. “Wij laten ons niet uit de partij zetten.”

Eens te meer ontpopt Freling zich tot een splijtzwam. Eind 1993 keerde het nu 32-jarige raadslid terug naar Rotterdam, na een lang verblijf in de Duitse neo-nazi onderwereld. Hij nam de Rotterdamse partijkring over van de oude taxichaffeur Th. Termijn, die in ongenade viel nadat hij een Filippijnse postorderbruid huwde. J. Glimmerveen, die in de jaren zeventig de jeugdige Freling inschreef als lid van zijn Nederlandse Volksunie, voorspelde dat hij CP'86 niets dan ellende zou brengen. “Die jongen hitst iedereen op”, zei Glimmerveen indertijd. “Als 15-jarige gedroeg hij zich alsof hij Hitler zelf was.”

CP'86 haalde bij de raadsverkiezingen van 1994 zeven zetels, vooral in het zuiden van de Randstad. Publiciteit bezorgde Freling zijn partij sindsdien in ruime mate. In zijn eerste jaar betrad hij de Rotterdams raadszaal bij voorkeur in paramilitair uniform. Naar Duits voorbeeld trachtte hij de straat te veroveren. Protestmarsen werden aangekondigd, verboden en dan vaak elders illegaal gehouden. Hij omringde zich door onderwereldfiguren en instabiele types. Politici van GroenLinks werden bedreigd of, zoals onlangs Kamerlid Singh Varma, gemolesteerd.

Binnen het Rotterdamse stadhuis zorgt Freling volgens het gemeentebestuur voor “een sfeer van dreiging en intimidatie”. In april zou zijn fractiemedewerker R. van Tubergen, momenteel achter de tralies op verdenking van afpersing, in de wandelgangen de Groenlinkse wethouder Meijer hebben mishandeld. Begin juni werden Freling en zijn uit de CD overgelopen volgeling J. Teijn uit hun fractiekamer gezet. Vanuit die kamer zou een telefonische terreurcampagne tegen wethouder Simons zijn begonnen.

Frelings' tegenstanders bezien dit rumoer met lede ogen. Een oude opponent is de gewezen partijsecretaris T. Mudde, taxichauffeur te Sassenheim. Mudde erkent dat hij vaker heeft aangedrongen op een royement van Freling. “Dat is geen geheim”, zegt Mudde. “Freling bouwt zijn kring niet op, gedraagt zich onvolwassen en doet niets in de gemeenteraad.” Hij lijkt nu een kongsie te vormen met de CP-raadsleden M. Hoogstra uit Spijkenisse en M. de Boer uit Rijswijk, die al langer trachten de Rotterdamse afdeling aan de greep van Freling te ontworstelen. Het duo kan worden omschreven als 'modern extreem-rechts': wel virulent anti-allochtoon, maar zonder nazistische symboliek.

Op 20 april, de verjaardag van Adolf Hitler, trad Mudde in het huwelijk en trok hij zich terug als partijsecretaris van CP'86. Freling zag zichzelf als logische kandidaat voor de opvolging. Volgens bronnen zorgde Mudde er echter voor dat diens sollicitatiebrief spoorloos verdween. Mudde ontkent, maar niet geheel overtuigend. “Als Freling het zo belangrijk vond om partijsecretaris te worden, had hij me maar een aangetekende brief moeten sturen.” Zijn medestander De Boer was zo de enige kandidaat.

Na Frelings' Hitlergroet-incident wist De Boer de twijfelaars binnen het dagelijks bestuur - partijvoorzitter W. Beaux en penningmeester A. Blöte - tot een royement over te halen. De strijd gaat nu tussen de 'neo-nazi's' Freling en Mordaunt en de 'gematigden', te weten Mudde, Hoogstra en De Boer. Hoewel die laatste term in dit verband curieus aandoet. Mudde, die zich als partij-ideoloog opwerpt, is een aanhanger van het 'volksnationalisme' van de Libische leider Khadaffi, ook wel de 'derde weg' tussen kapitalisme en communisme genoemd. Zijn wapenbroeders De Boer en Hoogstra zouden pogingen hebben gedaan een Nederlandse afdeling van de Ku Klux Klan van de grond te krijgen. 'Great Terror' De Boer en 'Great Titan' Hoogstra belegden enkele mager bezochte Klan-avonden in de bossen. Hoogstra heeft op aandrang van zijn vriendin de puntmuts inmiddels aan de wilgen gehangen. Mordaunt: “Die mislukte cowboys die met witte mutsen door de struiken sjouwen, verwijten ons dat we neo-nazi zijn? Zo'n Ku Klux Klan is toch ook niet volkseigen?”

Mudde ziet de toekomst van CP'86 inmiddels somber in. Dat valt althans af te leiden uit een fusievoorstel dat hij vorige week op eigen houtje naar partijleider Janmaat van de CD stuurde. Een riskante stap, want eerder dit jaar werd het Zwolse raadslid H. Ruitenberg als partijvoorzitter van CP'86 gewipt toen hij al te dicht tegen Janmaat aanschurkte bij fusiebesprekingen.

Mudde wil blijkens zijn brief CP'86 laten opgaan in een nieuwe partij, die 'Nationale Alliantie' of gewoon 'Centrumdemocraten' gaat heten. “Neo-nazi's, psychoten en andere intriganten” zijn niet welkom. Deze “marginalen” mogen wat hem betreft “naar de ondergang afstevenen” in splintergroepjes als de Nederlandse Volksunie, die onder leiding van de bejaarde Glimmerveen sinds enige tijd weer voor een 'Groot-Germaans Nederland' ijvert. Mudde waarschuwt dat extreem-rechts over de hele linie leden, kiezers en moreel verliest. Alleen een fusie kan het tij doen keren. Een “grote persconferentie” op de dag dat CP'86 en CD samengaan, dat zou ongetwijfeld “inslaan als een bom”, aldus Mudde.

Het fusievoorstel heeft vooral een nieuwe krater in CP'86 geslagen. Janmaat wilde meteen weten of Mudde zijn brief namens het dagelijks bestuur had verstuurd. Dat distantieerde zich dit weekeinde van zijn voorstel. Mordaunt verdenkt zijn collega's er toch van stiekem met Janmaat samen te spannen. Dat de CD-leider het voorstel van Mudde openbaar maakte, verbaast hem nauwelijks. Mordaunt: “Janmaat gooit maar al te graag wat spiritus op het vuur.”

De spanningen zijn zo hoog opgelopen, dat de verliezers in de machtsstrijd CP'86 ongetwijfeld verlaten. C. Mudde, onderzoeker van extreem-rechts aan de Leidse Universiteit, vermoedt dat zo'n uittocht de partij ongeveer een derde van de zeshonderd leden zal kosten. Ook kan het openbaar ministerie de partij 'dood procederen'. Gewezen partijvoorzitter Ruitenberg zei onlangs dat CP'86 na de juridische procedures van de afgelopen jaren nauwelijks financiële reserves heeft.

Gaat CP'86 ten gronde, dan vermoedt C. Mudde dat 'gematigden' onderdak vinden bij de Centrumdemocraten. Uit de jeugdige aanhang van Freling onstaan waarschijnlijk nieuwe neo-nazistische jongerenbewegingen, zoals in de jaren tachtig het Jongerenfront Nederland en het Aktiefront Nationaal Socialisten. “De attractie van extreem-rechts is niet politieke macht”, zegt C. Mudde. “Het is padvinderij en jeugdgang-romantiek. Vechten met antifascistische en allochtone gangs.” De Centrumdemocraten hebben na de teloorgang van CP'86 in de politiek het rijk alleen. Maar het zal nog lang onrustig zijn .