Dijkstal bezorgd over vertonen van leed op tv

DEN HAAG, 23 OKT. Minister Dijkstal (Binnenlandse Zaken) maakt zich grote zorgen over de toenemende hoeveelheid geweld en leed op de Nederlandse televisie. Dijkstal is een voorstander van een gedragscode voor hulpverleners en televisiemakers. Hij zei dit gisteren tijdens een discussie met de Tweede Kamer over reality tv.

In reality tv-programma's als Helden van 06-11 en Het hart van Nederland, te zien op de commerciële zenders, worden hulpverleners als politie, brandweer en ambulancediensten gevolgd. “Ronduit ontluisterend en buitenproportioneel grof”, zo noemt minister Dijkstal de wijze waarop het leed van slachtoffers in deze programma's, maar ook in nieuwsuitzendingen, in beeld wordt gebracht.

“Ik verbaas mij er bijna dagelijks over hoe ver men gaat bij het tonen van andermans leed. Het is ontluisterend voor wie kijkt en blijft kijken, maar nog het meest ontluisterend is het voor wie deze programma's maakt. Dit is een verschijnsel dat zich structureel aan het nestelen is in onze samenleving. Het is een bedreiging voor ons allen”, aldus Dijkstal.

De minister voegt er echter onmiddellijk aan toe dat de mogelijkheden voor de overheid om regels op te stellen voor deze vorm van verslaggeving beperkt zijn, omdat de vrijheid van de pers is vastgelegd in de grondwet. De regering zal in april met een 'handreiking' voor politie, brandweer en ambulancediensten komen, waarin richtlijnen voor het omgaan met de media worden opgesteld. Volgens Dijkstal moet het “algehele adagium” zijn dat hulpverlening bij rampen altijd voor de belangen van de media gaat.

Staatssecretaris Nuis (Media) stelt eveneens dat de mogelijkheden voor de overheid beperkt zijn om, al dan niet wettelijke, gedragscodes op te stellen. “Smakeloosheid kan je niet verbieden, al zou je dat soms willen.” Nuis streeft in samenwerking met de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) naar een versterking van de bevoegdheden van de Raad voor de Journalistiek, het tuchtcollege van journalisten. Volgens Minister Sorgdrager (Justitie) moet de rechter in specifieke gevallen beslissen of een uitzending rechtmatig is.

Ook bij de meeste fracties in de Tweede Kamer bestaan zorgen over de reality tv-programma's. Zowel PvdA als CDA doet een oproep aan de hulpverleners om terughoudend te zijn in het verlenen van medewerking aan deze programma's. Volgens D66-woordvoerder De Koning zouden personen die gefilmd zijn voorafgaand schriftelijke toestemming moeten geven voor de uitzending.

CDA-woordvoerder Verhagen verklaart de toename van deze programma's uit de opkomst van de commerciële televisie. “Het motief voor het maken van deze programma's is kortweg geld”, aldus Verhagen.

“De feiten die in beeld worden gebracht hebben meestal geen enkele nieuwswaarde. Het gaat om de sensatie van het erbij zijn. Sensatie-tv zou daarom een betere term zijn dan reality tv.”