Affaire-Dutroux raakt Belgische scholieren diep

De naschok van de 'witte mars' van zondag in Brussel is vooral in het onderwijs te voelen. Veel scholieren discussiëren hevig over de affaire-Dutroux. In België wordt al gesproken over de 'opstand van Calimero'.

GENT, 23 OKT. Ernstige gezichten en honderden witte ballonnen gisteren op het plein van de katholieke meisjesschool Sint-Bavo in Gent. Hier werd een 'actie tegen onrecht' gevoerd. Een initiatief van leerlingen die wilden laten zien dat de affaire rond kinderontvoerder Dutroux en het falen van justitie hen raakt. Scholieren uit de eerste klas zongen 'de rechten van het kind': “Kind'ren mogen dromen van een wereld waar de eng'len wit van binnen zijn.” Vervolgens lazen twee zesdeklassers een zelfgeschreven 'omkaderingstekst bij de actie' voor. “We moeten tonen dat we het waard zijn de volwassenen van morgen te heten. We moeten tonen dat onrecht ons niet koud laat.” Na een minuut stilte lieten de ruim dertienhonderd scholieren ballonnen de lucht in, met een pamflet waarvan de laatste woorden luidden: “Nu zoekt onrecht naar recht.”

De naschok van de 'witte mars' zondag in Brussel is vooral te voelen in het onderwijs. Duizenden scholieren, van Gent tot Charleroi, betoogden gisteren voor een rechtvaardiger justitie. Ook vorige week waren het vooral jongeren die protesteerden tegen het besluit van het Hof van Cassatie om onderzoeksrechter Connerotte van de zaak-Dutroux te halen. Hij zou de schijn van partijdigheid hebben gewekt door een bord spaghetti te eten op een benefietavond voor slachtoffers van Dutroux. Jongeren zijn zo massaal de straat op gegaan, dat al werd gesproken van een kinderkruistocht en 'de opstand van Calimero'. Schooldirecteuren nemen de acties van hun leerlingen serieus. Sommigen geven vrijaf om te betogen, anderen wijden lessen aan de werking van justitie en het debat rond het 'spaghetti-arrest'.

“Het raakt leerlingen heel diep”, constateert Monica van Kerrebroeck, directrice van de Gentse Sint-Bavo. “De hele zaak is immers begonnen met weerloze kinderen, net als zij. Jongeren hebben het gevoel dat recht niet recht is. Dat zaken in de doofpot gestopt worden.” Ze merkt ook dat kinderen die dat vroeger niet durfden, de laatste tijd beginnen te praten over incest. “Nu weten ze dat ze gehoord en serieus genomen worden.” Van Kerrebroeck gelooft niet dat deze generatie nog moeilijk in Vrouwe Justitia zal geloven, zoals de voorzitter van de Vlaamse socialisten, Louis Tobback, voorspelde. “Leerlingen hebben wel veel vragen, zoals wat is het Hof van Cassatie en wat is rechterlijke macht?” Daarom besteedt haar school in de lessen geschiedenis en filosofie aandacht aan de zaak-Dutroux en justitie in het algemeen.

Als schoolhoofd Van Kerrebroeck even later een geschiedenisles binnenstapt, springen alle leerlingen overeind uit de houten banken. Ze gaan pas zitten als zij dat ook doet. Geschiedenislerares Agnes Claeys analyseert het 'spaghetti-arrest' van Cassatie en de reactie daarop van de Belgische bevolking. De in het groen geklede meisjes luisteren, maken af en toe aantekeningen en steken hun vinger op als ze iets willen zeggen. Op de vraag 'was Connerotte partijdig?' antwoordt Stéphanie (18): “Iedereen is partijdig. Je kunt als mens niet zeggen: Wat die Dutroux deed, daar ga ik me eens los van stellen.” De lerares werpt tegen: “Maar nu gaat het om een bord spaghetti. Stel je voor dat jullie mij vlak voor het examen geschenken geven. Ook al geef ik daarna geen goed cijfer, dan heb ik toch de schijn van partijdigheid gewekt.” Een leerling vraagt zich af of Connerotte niet expres dat bord spaghetti heeft gegeten. “Om er af te komen. Die man had geen leven meer. Hij stond voortdurend onder bewaking.”

Leerlingen zijn verdeeld over de juistheid van het 'spaghetti-arrest'. Volgens Veerle (17) heeft het Hof in een andere zaak ook gezegd dat Connerotte niet objectief is. Anderen protesteren dat er toch een juridische uitweg mogelijk was en dat Cassatie menselijkheid niet moet bestraffen. “Het probleem is de interpretatie van de letter van de wet”, vat de lerares samen. “Daarom hebben vijf rechters zich er over gebogen en hebben ze een paar dagen moeten nadenken.” Na de les groept een tiental meisjes op de schoolbanken samen. Waarom ze om deze les gevraagd hebben? “Je moet veel weten over justitie, anders ben je machteloos”, zegt Liselotte (17). De ballonnenactie van die morgen diende “om een boodschap de wereld in te sturen. De pers weet nu dat wij ook een mening hebben.”

De leerlingen zijn vooral getroffen door de ontvoering en moord van Dutroux' slachtoffers An en Eefje, die hun leeftijd hadden. “Je hebt het idee dat het je elk moment zelf kan overkomen”, zegt Stéphanie. “Als je ergens alleen loopt en er begint iemand tegen je te babbelen.” Wat nu moet gebeuren is volgens Liselotte “dat er een einde wordt gemaakt aan pedofilie en dat deze zaak niet in de doofpot wordt gestopt. Pas dan zal het vertrouwen in het gerecht weer herstellen.” Ook vandaag gaan de acties van jongeren door. In Antwerpen overhandigen scholieren petities aan de burgemeester. De mensa in Leuven rekent voortaan voor een bord spaghetti 50 cent meer: de opbrengst gaat naar verenigingen voor vermiste kinderen. En de Leuvense procureur Carmen heeft zijn agenda vrijgemaakt om met zijn onderzoeksrechter een rondreis langs scholen te maken. Hij wil profiteren van de interesse voor justitie die er nu is. “Normaal moet ik mensen dagvaarden vooraleer ze op bezoek komen, nu komen ze met honderden spontaan aankloppen.”