Zoeken naar zekerheid brengt vertwijfeling

Voorstelling: Le Beau Mariage naar een filmscenario van Eric Rohmer. Vertaling: Jan Simoen; bewerking en regie: Guy Cassiers; spelers: Twiggy Bossuyt, Elke Dom en Arnaud Jacobs. Gezien 16/10 Waasmunster. Te zien 25 t/m 27/10 Utrechtse School, Utrecht.

Tournee t/m 30/11.

De trein rijdt door het landschap. Een jonge vrouw loopt door het gangpad, haar oog valt op een lezende man. De man kijkt op. Een paar tellen haken hun ogen in elkaar. Met het geluid van de denderende trein en een stem buiten beeld, als in een film, begint de voorstelling Le Beau Mariage.

Het is een prachtige, poëtische en melancholieke vertelling op het toneel. Regisseur Guy Cassiers, die bij het Ro Theater verantwoordelijk was voor Angels in America, liet zich inspireren door de gelijknamige film van de Franse cineast Eric Rohmer. Een 'gevoelskomedie' heet die film te zijn, zoals alleen de Franse cinema die kan creëren. Lichtvoetig en speels; vleugje Marivaux, een mespuntje (maar niet teveel!) van de tragicus Racine.

Begin en slot van de toneelvoorstelling grijpen mooi in elkaar. Aan het eind krijgen we dezelfde passage, alleen dan kijkt de lezende man niet op van zijn boek. Tussen opkijken en niet-opkijken, daarin ligt het drama van de voorstelling.

De jonge vrouw, een studente kunstgeschiedenis afkomstig uit de provincie, ontleent aan de blik van de man al het geluk van de wereld: zij jaagt hem na, kruist zijn pad op feestjes, wil met hem trouwen. De man, een advocaat, wil zich niet binden, hij wordt uur na uur opgeslokt door zijn werk. Tegen het einde legt hij haar omstandig uit waarom hij niet van haar kàn houden: hij is niet bij machte liefde te geven. Die verklaring is, helaas, de blunder van de uitvoering. De man draaft en draaft maar door in zijn excuses en psychologische toelichting. Telkens begint hij opnieuw, terwijl elk woord overbodig is. Maak Le Beau Mariage tien minuten korter, schrap dit slot, en we krijgen een perfecte voorstelling.

Cassiers laat zich op ingetogen, intelligente wijze leiden door de filmbeelden van Rohmer. Zijn voorstelling heeft de losheid en openheid van een filmscript. Met minimale aanduidingen, zoals een rolgordijn dat neervalt, een kaars op tafel die wordt aangestoken, wisselt hij van locaties. Twiggy Bossuyt als de studente Sabine speelt een prachtige rol: licht, precies. Haar geringe gevoel voor werkelijkheidszin beviel me uitstekend. Ze gelooft in dromen en verbant de werkelijkheid. Haar vasthoudendheid om de man voor zich te winnen, getuigt van klasse. Ze weet zich per telefoon dwars door de afhoudende secretaresse te boren. Zo moet dat ook: liefde is onvoorwaardelijk.

In de voorstelling zitten vele dubbelrollen. Sabine speelt ook de vrouw van een kunstschilder, ze acteert eveneens als dochter. Haar tegenspeler Arnaud Jacobs als de advocaat en de kunstschilder heeft precies die koele distantie waar Sabine voor valt, en die tegelijkertijd haar ondergang is. Ze zoekt in alle oprechtheid zekerheid, maar vindt slechts vertwijfeling.

Een theatervoorstelling gemaakt naar een film valt vaak in het nadeel van het toneel uit. Bij regisseur Guy Cassiers niet. Hij wil dan ook geen imitatie maken van een film, maar zijn theater op gelijkwaardige plaats stellen naast de film. Geen imitatie dus, maar creatie. De voorstelling is ook niet filmisch, maar puur theater. Het is een innemend spel met rekwisieten, met personages en hun ijle, lichte gevoelens. En toch is Le Beau Mariage een tragedie in het klein over onvervulde hartstocht.