Vragen Moody's overvallen SNS

ROTTERDAM, 22 OKT. Verrast, dat was de SNS Bank wel. “In april kregen wij opeens een telefoontje van Moody's dat zij onze kredietwaardigheid gingen beoordelen”, zegt drs. T. Korver, bestuurder van SNS.

Moody's is een van de twee Amerikaanse onderzoeksinstituten, die samen met Standard & Poor's, de wereldmarkt beheerst voor de beoordeling (zogeheten rating) van de kredietwaardigheid van bedrijven en overheden. Veel beleggers varen blind op de rapportcijfers van Moody's en Standard & Poor's. Hoe hoger het rapportcijfer, hoe kredietwaardiger een land of bedrijf en hoe goedkoper zij op de kapitaalmarkt bij internationale beleggers geld kunnen krijgen.

In tegenstelling tot de gewoonte had niet SNS Moody's benaderd om een rating te krijgen, maar Moody's SNS. “Wat moet je ermee?”, zo verwoordt Korver de aarzeling bij de bestuurders van SNS Groep toen het telefoontje uit Amerika kwam. SNS is een puur Nederlandse financiële instelling, die onder meer de regionale (zuiden, oosten) SNS Bank en NOG Verzekeringen bundelt. Goed voor 30 miljard gulden balanstotaal, waarvan 1,5 miljard gulden eigen kapitaal.

Moody's telefoontje trof de bank niet helemaal onvoorbereid. Samen met een adviseur had de bank al eens “droog gezwommen” om te zien wat allemaal zou komen kijken bij een aanvraag van een rating.

De aggressieve verkoopmethode van Moody's is in Amerika inzet van een verhit debat tusen de twee rating instituten, hun (potentiële) klanten en de toezichthouders op de financiële markten. Gaat Moody's met deze ongevraagde ratings niet te ver? Een bedrijf kan zich immers niet permitteren om Moody's buiten de deur te houden. Moody's uitsluiten komt waarschijnlijk niet ten goede aan het rapportcijfer dat het instituut opstelt en dat bij beleggers bijna woord van wet heeft. SNS is waarschijnlijk de eerste Nederlandse onderneming die met deze hard sell te maken heeft gekregen.

SNS deed mee en werd ondergedompeld in het beoordelingsproces. Korver bevestigt de ervaringen van andere Nederlandse banken: rating instituten willen alles weten, van de samenstelling van de klantenkring van de bank tot en met de kredietportefeuille, en van de administratieve organisatie tot en met de automatiseringssystemen.

Hoe Moody's vervolgens tot zijn oordeel komt is een onnavolgbaar proces. Een bedrijf dat op deze manier onderzocht wordt, kan weinig anders dan op alle vragen antwoord geven, maar de manier waarop de antwoorden gewogen worden is nog het beste te vergelijken met een black box. “Een heel onprettig gevoel”, zegt Korver, “zeker voor mensen die zelf gewend zijn leiding te geven.”

De uitkomst van het onderzoeksproces leverde SNS Groep een zogeheten A3 rating op, en de SNS Bank een A2 rating. Deze rating is van toepassing op effecten met een langere looptijd, zoals obligaties. Dat de bank een beter rapportcijfer krijgt dan de groep verbaast Korver niet. Dat is bij vergelijkbare financiële instellingen net zo gedaan. Het hogere cijfer van de bank weerspiegelt het vertrouwen van Moody's in het toezicht dat de Nederlandsche Bank uitoefent, zegt Korver. De rating van SNS is lager dan die van de Rabobank (die van Moody's en Standard & Poors' de beste heeft, een zogeheten AAA) en van ABN Amro, die AA1 (Moody's) heeft. Hoe meer A-s en hoe lager het cijfer, hoe hoger de rating.

Omdat Moody's ongevraagd de rating heeft gegeven hoeft SNS niet te betalen voor de “eer”. Dat scheelt zo'n 50.000 dollar per jaar, schat Korver. Bij grote banken loopt dat, inclusief personeelskosten, snel in de tonnen.

De gang van zaken gaf Korver een kijkje in de keuken van de Amerikaanse rating industrie. “De mate van gedetailleerdheid van hun vragen week af van onze verwachtingen, op sommige punten meer diepgang, op andere minder.” Nu het hele proces doorlopen is, overweegt SNS ook officieel ratings aan te vragen.