'Rotterdam moet stadsprovincie worden'

DEN HAAG, 22 OKT. Er moet een stadsprovincie Rotterdam komen waarin de stad zelf niet wordt opgesplitst. Dat advies heeft een commissie onder leiding van voormalig Europees commissaris F. Andriessen vanmorgen uitgebracht aan het kabinet.

Op 1 januari 1998 moet de eerste fase van de bestuurlijke plannen worden ingevoerd. De stadsprovincie krijgt pas later haar definitieve vorm omdat er nieuwe wetgeving moet worden voorbereid. De burgers in de regio Rijnmond moeten op 1 maart 1998 het bestuur van de nieuwe stadsprovincie rechtstreeks kiezen, zo staat in het advies van de commissie-Andriessen.

De stadsprovincie 'Rotterdam' krijgt zwaardere taken dan in het voorstel van het kabinet vorig jaar. Zo moet de zeggenschap over onder meer milieu, verkeer en vervoer, volkshuisvesting, economische ontwikkeling, de haven, het grondbedrijf, onderwijs, politie en brandweer van de achttien Rijnmondgemeenten worden overgedragen aan het bestuur van de stadsprovincie.

De stadsprovincie krijgt ook de bevoegdheid het geld uit het provinciefonds en uit het gemeentefonds te verdelen. De uitvoering van het sociale beleid moet bij de gemeenten blijven.

Premier Kok wilde vanochtend nog geen inhoudelijke reactie op het rapport 'De toekomst wacht niet' geven, maar zei wel dat de commissie “zeer bruikbaar materiaal” heeft aangeleverd. Het kabinet komt binnen enkele weken met een standpunt, zei Kok.

Andriessen onderstreepte vanmorgen de urgentie van de instelling van een stadsprovincie in de regio Rotterdam. “De stadsprovincie is de beste oplossing.”

De problemen met onder meer de infrastructuur, de economische ontwikkeling en het milieu zijn “zo groot dat alleen een stadsprovincie Rotterdam uitkomst kan bieden”. Alle andere bestuurlijke oplossingen, aldus de commissie, zijn “lapmiddelen of van een geringere efficiency”.

Kern van de klachten in de regio is dat de gemeenten en de provincie Zuid-Holland uiterst moeizaam tot gezamenlijke besluitvorming konden komen om de problemen op te lossen. Een 'bovenlokaal' bestuur met voldoende bevoegdheden kan dat wel.

Andriessen zei vanochtend dat uit gesprekken met alle betrokkenen in de politiek, het bestuur en de samenleving is gebleken dat “in brede kring draagvlak” bestaat voor een stadsprovincie.

De opdeling van Rotterdam in vijf nieuwe gemeenten, zoals het kabinet vorig jaar voorstelde om het overwicht van Rotterdam terug te brengen, werd niet gesteund door de bevolking.

In een referendum keerde de bevolking zich massaal tegen de opheffing van Rotterdam. Daarom was ook een meerderheid van de Kamer tegen dit plan. Minister Dijkstal en staatssecretaris Van de Vondervoort (Binnenlandse Zaken) trokken daarop hun wetsvoorstel in en vroegen Andriessen een onderzoek in te stellen naar de wenselijkheid van een stadsprovincie.

Pag.11: Hoeksche Waard bij Rotterdam

De commissie-Andriessen vindt dat de stadsprovincie op den duur moet worden uitgebreid met de Hoeksche Waard. Omdat die uitbreiding een lange procedure vereist moet de zogenoemde 'pre-stadsprovincie Rotterdam' vanaf 1998 alvast zonder de Hoeksche Waard aan de slag gaan, meent de commissie. In de Kamer gingen eerder al stemmen op om de Hoeksche Waard bij de stadsprovincie te betrekken. ,De commissie-Andriessen heeft bewust alleen de grote lijnen van de nieuwe stadsprovincie geschetst. “Het is een groeimodel”, aldus Andriessen. Gaandeweg zal het bestuurders en burgers duidelijk worden wat wel en niet aan de stadsprovincie kan worden overgedragen. Dat het takenpakket van de nieuwe stadsprovincie “zwaar” moet zijn, staat voor hem wel vast. “Als dat niet gebeurt heeft het geen zin”, aldus Andriessen.

De discussie over een nieuw bestuur in de regio Rotterdam speelt al jaren. Verschillende plannen voor een regionaal bestuur liepen spaak, zoals het Openbaar Lichaam Rijnmond in de jaren tachtig. Dat gebeurde mede omdat de gemeente Rotterdam de zeggenschap over de haven hield. Die raakt de gemeente kwijt als kabinet en parlement het advies van de commissie-Andriessen tot wetgeving omsmeden.

Het advies voor de stadsprovincie moet volgens Andriessen “niet model staan” voor andere grootstedelijke gebieden als Amsterdam...”