Luchthavens in Europa kunnen de groei niet aan

ROTTERDAM, 22 OKT. De Europese luchthavens moeten de komende 15 jaar voor een bedrag tussen de 65 en 80 miljard dollar in hun infrastructuur investeren om de stormachtige groei van het luchtverkeer te kunnen opvangen. Van de 33 grootste Europese vliegvelden met meer dan vijf miljoen passagiers per jaar krijgen er 29 de komende jaren te maken met een tekort aan start- en landingsbanen en dertig luchthavens met te kleine terminals.

Volgens een onderzoek van de Britse vestiging van de Amerikaanse zakenbank Salomon Brothers zal het aantal passagiers op de Europese luchthavens tot het jaar 2010 verdubbelen tot 800 miljoen. Dat is een groei van 26 miljoen mensen per jaar, precies het aantal passagiers dat Schiphol momenteel verwerkt. De groei kan echter gemakkelijk hoger uitvallen.

Salomon Brothers schat dat de afgelopen jaren al meer dan zeven miljard gulden is geïnvesteerd om de groei van het Europese luchtverkeer te kunnen opvangen. Grote investeringen zijn onder meer gepleegd in München, waar een nieuw vliegveld is geopend. Wenen en Parijs-Charles de Gaulle hebben nieuwe terminals gebouwd. Schiphol staat voor een miljardeninvestering voor de vijfde baan, die uiterlijk in 2003 klaar moet zijn.

De Europese luchthavens kunnen voor dergelijke mammoetinvesteringen in de toekomst niet langer een beroep doen op de diverse overheden. De meeste luchthavens zijn de laatste jaren veranderd in winstgevende ondernemingen met een grote klantenkring. Met winkelcentra, casino's, nieuwe kantoren, bedrijfsgebouwen en conferentieoorden zijn luchthavens in staat een brede klantenkring te bedienen. Bovendien zijn luchthavens veel minder gevoelig dan luchtvaartmaatschapijen voor conjunctuurschommelingen. Ook zijn zij op hun thuismarkt vaak monopolist en hoeven zij zich weinig zorgen te maken over concurrentie.

Overheden houden via een groot aantal regels en voorschriften streng toezicht op de uitbreiding en vestiging van nieuwe luchthavens, waarbij wat uitbreiding betreft vooral een botsing dreigt met de milieubeweging. Maar dat de collectieve groei van de Europese luchthavens gestaag door zal gaan staat voor Salomon Brothers vast. Investeerders zijn gecharmeerd van het feit dat luchthavens 365 dagen per jaar in gebruik zijn. Wanneer er geen beperking is van nachtvluchten - waar praktisch alle grote luchthavens mee te kampen hebben - kan er 24 uur per dag worden gevlogen. Een aantal Europese luchthavens is met succes geprivatiseerd. De volledige privatisering van BAA, de onderneming die de Britse vliegvelden beheert, en de gedeeltelijke verkoop van de vliegvelden van Kopenhagen en Wenen aan particuliere beleggers tonen volgens Salomon Brothers aan dat die tendens door zal zetten. Luchthavens als Schiphol en Heathrow (Londen) zien iedereen als potentiële klant: passagiers, halers en brengers en ook het eigen personeel.