KBB mee in rage koop eigen aandelen

ROTTERDAM, 22 OKT. In Amerika en Engeland is het al jaren een rage, en nu lijkt ook het Nederlandse bedrijfsleven overstag te gaan. Het detailhandelsconcern KBB (Bijenkorf, Hema, speciaalzaken) besloot gisterochtend zelf 500.000 van zijn eigen aandelen in te kopen, een pakket dat deel uitmaakte van een partij effecten die concurrent Vendex International (V&D warenhuizen, dienstverlening) verkocht.

KBB opent de financiële trucendoos om de aandeelhouders te gerieven. Na inkoop van de aandelen tellen deze effecten niet meer mee bij de berekening van de winst per aandeel, de maatstaf voor de rentabiliteit van een bedrijf waar beleggers het meeste oog voor hebben. De totale winst blijft gelijk, maar het aantal aandelen daalt, zodat de winst per aandeel “automatisch” omhoog gaat. En omdat de beurskoers weer gekoppeld is aan de winst per aandeel, profiteren alle beleggers mee.

In Amerika en Engeland, waar managers de belangen van hun aandeelhouders moeten behartigen op straffe van mogelijk ontslag, zijn programma's voor de inkoop van eigen aandelen een vast hoofdstuk in het handboek 'Hoe plezier ik mijn beleggers'. In Nederland komt het langzaam ook in zwang. Al lijkt het, zoals gisteren bij KBB, eerder een bijdrage aan een herschikking van grote aandelenpakketten, dan een maatregel om de eigen aandeelhouderswaarde te verhogen.

Beleggingsanalist H. Hakker van de Britse zakenbank Barclays de Zoete Wedd heeft zijn verwachting voor de winst per aandeel van KBB gisteren met vijftien cent verhoogd naar 7,20 gulden, nadat hij twee weken eerder zijn verwachting scherp had verlaagd toen KBB met een winstwaarschuwing kwam. De winst zal dit jaar 12 tot 20 procent lager uitkomen, zo meldde KBB onverwacht.

“Hier kan ik mijn handen niet voor op elkaar krijgen”, zegt Hakker over de inkoop van eigen aandelen. KBB had eerder juist gezegd geen eigen aandelen te willen kopen. Dat het nu toch is gebeurd, ziet Hakker louter als een actie om de verkoop van het KBB-aandelenpakket door Vendex te laten slagen.

De inkoop door KBB (kosten: 58 miljoen gulden) brengt het totaal voor ingekochte aandelen door Nederlandse bedrijven dit jaar op ruim 1,55 miljard gulden, zo blijkt uit cijfermateriaaal van de zakenbank HSBC Van Meer James Capel. De grootste transactie was een complexe financiële reorganisatie bij chemiebedrijf DSM eerder dit jaar, waarin de overheid zijn laatste aandelen in het voormalige staatsbedrijf verkocht. Daarmee was 1,1 miljard gulden gemoeid.

“De transactie van DSM heeft bedrijven de ogen geopend”, zegt beleggingsanalist R. Gooskens van HSBC Van Meer James Capel. “Aandeelhouders hebben bedrijven sindsdien meer onder druk gezet, en bankiers zijn drukker met financiële adviezen.” In Nederland is inkoop van eigen aandelen voor bedrijven fiscaal uiterst nadelig, maar de oplossing die DSM had gevonden (onbelaste omzetting van gewone aandelen in preferente, gekoppeld aan een inkoop) maakte duidelijk dat de fiscale regels rechtmatig omzeild kunnen worden.

Gooskens ziet de inkoop van eigen aandelen nog wel een hogere vlucht nemen in Nederland. “Het is begin dit jaar begonnen en nu al aardig gecumuleerd tot ruim 1,5 miljard gulden, nog lang niet zoveel als in Amerika, waar het om tientallen miljarden dollar gaat, maar die effectenbeurs is ook groter.”

Gooskens ziet inkoop van eigen aandelen als een goed financieel instrument voor bedrijven in sectoren als papier, transport en chemie, waar de winst op en neer gaat met de economische eb- en vloedbewegingen. In de jaren dat het goed gaat, vloeit veel geld in de bedrijfskas, dat vervolgens in de slechte jaren aan beleggers kan worden uitgekeerd door aandelen in te kopen. KLM zou wel wat aandelen kunnen inkopen, oppert Gooskens. Of Nedlloyd, die eerder dit jaar al preferente aandelen terugkocht. Of KNP BT, als de kas vol is wanneer het papierconcern zijn papierdivisie heeft afgestoten.

Gooskens: “In Nederland zien managers inkoop van aandelen als teken van zwakte, maar het is juist een teken van kracht. Managers laten zien dat er geen betere acquisitie of investering is dan de aandelen van hun eigen bedrijf.”