Chirac boos op veiligheidspolitie Israel

TEL AVIV, 22 OKT. De Franse president, Jacques Chirac, heeft vanmorgen bij Israel een officieel protest ingediend tegen het zijns inziens provocerende gedrag van Israelische veiligheidsagenten tijdens zijn bezoek aan de oude stad van Jeruzalem. Chirac viel tijdens de wandeling door de nauwe straatjes in het ommuurde stadsdeel woedend uit naar Israelische veiligheidsagenten die fotografen verhinderden foto's te maken van een gesprek tussen hem en Palestijnse winkeliers.

Trillend van opwinding duwde de Franse president een van de veiligheidsagenten opzij en dreigde “het vliegtuig naar huis” te zullen nemen als er geen einde zou komen aan de hardnekkige pogingen van de zenuwachtige Israelische veiligheidspolitie om rechtstreeks contact tussen hem en de Palestijnse bevolking in Oost-Jeruzalem te verhinderen.

Vanmiddag kwam het in Jeruzalem opnieuw tot een incident toen Chirac eiste dat Israelische veiligheidsagenten de kerk van Saint-Anne in Jeruzalem zouden verlaten voordat hij het complex zou bezoeken. “Dit is Frans gebied. Dit is een bevel van de Franse president”, aldus functionarissen uit het gevolg van Chirac.

Terwijl Yasser Arafat er volgens Israelische bronnen van uit gaat dat de door hem waarschijnlijk geachte herverkiezing van president Clinton, volgende maand, tot zware Amerikaanse druk op Israel zal leiden om concessies aan de Palestijnen te doen heeft de Franse president Jacques Chirac Israel gisteren opgeroepen tot erkenning van een onafhankelijke Palestijnse staat. Tijdens een rede voor een gehoor in Haifa betoogde hij dat Israels veiligheidsbelangen beter zijn gediend als het te maken heeft met een Palestijnse staat die als een “vredespartner” op zich genomen verplichtingen moet nakomen. De Franse president legde er de nadruk op dat het Israelisch-Arabische conflict uitsluitend op basis van de formule 'land tegen vrede' tot een oplossing kan worden gebracht.

In dit verband zei hij dat Syrië recht heeft op de teruggave door Israel van de hoogvlakte van Golan. Een onderhoud met de Syrische president, Assad, had hem tot de conclusie gebracht dat Syrië vrede wil. Volgens een Israelische correspondent in Parijs, die in het gevolg van de Franse president naar Syrië werd opgenomen, heeft een hoge Syrische ambtenaar gezegd dat er een oorlog tussen Israel en Syrië uitbreekt als Israel weigert de hoogvlakte te ontruimen. Ook Israelische veiligheidskringen waarschuwen vandaag voor vergroting van het oorlogsgevaar met Syrië indien het vredesoverleg niet wordt hervat.

De Amerikaanse bemiddelaar Dennis Ross is vannacht teruggekomen op zijn aankondiging van gisteren wegens blijvende moeilijkheden in het Israelisch-Palestijnse overleg over de hergroepering van het Israelische leger in Hebron naar Washington terug te keren. Tijdens een onverwachts belegde persconferentie in Jeruzalem waarop hij dit dreigement liet horen, ontkende de Amerikaan echter dat er sprake is van een crisis. Volgens hem is er in de onderhandelingen tussen Israel en de Palestijnen over de kwestie-Hebron voldoende vooruitgang geboekt om zelfs op korte termijn tot een overeenkomst te kunnen komen. Ross achtte zijn aanwezigheid, na vijftien dagen intensieve bemiddeling, op dit moment niet meer nodig omdat de onderhandelingen een uitgesproken technisch karakter hadden gekregen. Volgens hem zijn Israel en de Palestijnen wat betreft de militaire en veiligheidsaspecten van de ontruiming van Hebron dichter bij elkaar gekomen dan over de civiele aspecten van het bestuur over de stad na de hergroepering van het Israelische leger.

Israelische commentatoren zijn van mening dat Ross de redenen van zijn in scène gezette vertrek camoufleerde om te voorkomen dat een crisissfeer zou ontstaan die tot nieuwe Israelisch-Palestijnse onlusten zou kunnen leiden. De spanning ontlaadde zich echter vannacht toch toen de Palestijnse delegatie woedend de onderhandelingen met de Israeliërs over militaire zaken verliet. Zij beschuldigden de Israelische onderhandelaar ervan hen als zijn ondergeschikten te behandelen.

Israelische regeringswoordvoerders leggen de verantwoordelijkheid voor het uitblijven van een doorbraak over de kwestie-Hebron bij de Palestijnse leider, Yasser Arafat. De president van Israel, Weizman, heeft Arafat er vanmorgen van beschuldigd de afronding van de onderhandelingen op te houden. De Palestijnen schrijven de gerezen moeilijkheden toe aan Israelische pogingen om het akkoord van Oslo betreffende de hergroepering van het Israelische leger in Hebron “open te breken”. Israelische controle op Palestijnse bouwactiviteiten in de nabijheid van de joodse enclave in de stad zien zij als een verdeling van Hebron. Dat argument wordt van Palestijnse zijde ook gebruikt om zich af te zetten tegen Israelische controle over een landstrook die de joodse enclave in het hartje van Hebron met de Israelische stad Kyriat Arba bij Hebron zou moeten verbinden. Op de achtergrond van de moeilijkheden spelen ook Palestijnse eisen mee betreffende onder andere vrijlating van Palestijnse gevangenen.