Rybkin valt in Moskou goed als opvolger Lebed

MOSKOU, 21 OKT. President Boris Jeltsin heeft als opvolger van Aleksandr Lebed oud-parlementsvoorzitter Ivan Rybkin benoemd tot secretaris van de Veiligheidsraad en presidentieel gezant in Tsjetsjenië. Russische politici hebben instemmend gereageerd.

Rybkin kan worden omschreven als de tegenpool van Lebed: onopvallend, pragmatisch, loyaal aan de zittende macht en zonder noemenswaardige eigen aanhang onder de bevolking. Eén van zijn eerste uitspraken in zijn nieuwe functie luidde: “Openbare ruzies tussen hoge functionarissen zijn ontoelaatbaar, ze moeten zich aan het boekje houden.”

Als nieuwe gezant van Jeltsin in Tsjetsjenië wil Rybkin het vredesproces, zoals begonnen door Lebed, voortzetten. “De akkoorden die Aleksandr Lebed in Chasavjoert heeft bereikt zijn zeer belangrijk”, zei hij gisteren. Hij toonde zich afkerig van “diegenen die op één of andere manier deze akkoorden willen dumpen”.

Jeltsin ontsloeg Lebed donderdag, vier maanden nadat hij hem naar het Kremlin had gehaald, omdat de oud-generaal zijn presidentiële ambities niet in toom zou houden. Zaterdag ontving de president Rybkin in het sanatorium Barvicha, waar hij wordt voorbereid op een hartoperatie. “Ik ben er zeker van dat u zult slagen, veel succes”, zei Jeltsin na een ontmoeting die volgens zijn persdienst een half uur duurde.

De president heeft Rybkin niet benoemd tot zijn persoonlijke veiligheidsadviseur, een functie die Lebed ook nog bekleedde. “De president denkt erover na of deze functie nog moet worden gehandhaafd”, aldus een woordvoerder.

Rybkin, die gisteren vijftig werd, geldt als een communist die zich met succes aan de nieuwe omstandigheden heeft aangepast zonder zijn oude kameraden van zich te vervreemden. Hij maakte als landbouwspecialist uit Volgograd carrière in de communistische partij, die hij trouw bleef tot Jeltsin de partij ontbond na de mislukte coup in augustus 1991. Tijdens het conflict tussen Jeltsin en het parlement in oktober 1993 verliet parlementariër Rybkin het Witte Huis voordat de gewelddadigheden begonnen.

Rybkin keerde bij de verkiezingen in december 1993 terug in het vernieuwde parlement, de Staatsdoema, als afgevaardigde van de Agrarische Partij. Maar nadat hij in januari 1994 tot voorzitter werd gekozen, begon hij zich te distantiëren van deze communistisch georiënteerde beweging, die geldt als lobby van de grote landbouwbedrijven. Rybkin presenteerde zich als parlementsvoorzitter die boven de partijen staat en ontwikkelde een goede relatie met regering en president.

Zo goed zelfs dat Jeltsin hem aanwees om voor de volgende parlementsverkiezingen, in december 1995, een eigen partij te vormen. Die moest samen met een nieuwe partij van premier Tsjernomyrdin extremisten uit het parlement houden. Het Kremlin had zich echter verkeken op de geringe electorale aantrekkingskracht van de nieuwe bondgenoot: Rybkin zelf bemachtigde nog net een zetel, maar zijn partij - genaamd De Lijst Rybkin - haalde de kiesdrempel niet.

De communist Zjoeganov wenste Rybkin gisteravond in zijn nieuwe functie veel succes, de liberaal Sergej Joesjenkov sprak van “een goede keuze” omdat Rybkin “niet controversieel” is. Rybkins voorganger Lebed was kritischer: “De Veiligheidsraad zal nu een vreedzaam bureacratisch kantoortje worden waarvan niemand meer zal horen. Rybkin zal zich hetzelfde gedragen als destijds in de Doema, toen de afgevaardigden elkaar in de zaal te lijf gingen en hij kalm de expert uithing in zijn voorzittersstoel.”