Kwart miljoen Hutu's ontvluchten kampen in Zaïre

BUKAVU, 21 OKT. Bijna een kwart miljoen Burundese en Rwandese Hutu-vluchtelingen in Oost-Zaïre zijn het afgelopen weekeinde uit hun opvangkampen gevlucht, nadat de strijd tussen het Zaïrese leger en Banyamulenge-rebellen (in Zaïre wonende Tutsi's) in de provincie Zuid-Kivu was verhevigd.

Waarnemers ter plaatse vrezen dat het etnische geweld in Oost-Zaïre zal ontaarden in een grensoorlog met Rwanda. Zaïre beschuldigt dit buurland ervan dat het de Banyamulenge in Zuid-Kivu heeft bewapend en eind september via Burundi naar Zaïre heeft gestuurd om de oostelijke regio te destabiliseren. Twee maanden geleden begon het Zaïrese leger met wraakacties tegen de Banyamulenge. De gewelddadigheden bereikten dit weekeinde een hoogtepunt.

Vrijdag braken hevige gevechten uit tussen het Zaïrese leger en rebellen van de Banyamulenge. Het Zaïrese leger beschouwt het gebied als “in staat van oorlog”.

De regering heeft tussen 4.000 en 5.000 man extra militairen naar Uvira gezonden om tegen de Banyamulenge te vechten. Bij de gewelddadigheden van vrijdag zijn volgens waarnemers ter plaatse ten minste 31 mensen om het leven gekomen, van wie 28 Zaïrese burgers en drie Banyamulenge. De regering van Zaïre spreekt van 25 doden.

Het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) schat dat 250.000 vluchtelingen zich de afgelopen drie dagen naar het noorden van het land hebben begeven, in de richting van Bukavu, de hoofdstad van de provincie Zuid-Kivu.

Volgens Paul Stromberg, de woordvoerder van de UNHCR voor het gebied van de Grote Meren, zijn alle twaalf vluchtelingenkampen in Uvira verlaten. “De wegen zijn geblokkeerd door de rebellen en alle dorpen zijn leeg. Zowel burgers als vluchtelingen zijn op weg naar de bergen.

Er wordt aanhoudend strijd gevoerd rond Bwegera, halverwege Uvira en Bukavu'', aldus Stromberg. Volgens medewerkers van hulporganisaties werd er gisteravond ook nog hevig gevochten in Uvira zelf en zuidelijker.

Vannacht zouden onbekende militairen uit Rwanda het land zijn binnengevallen en het regeringsleger nabij de plaats Goma hebben aangevallen. In Zaïre wonen naar schatting 1,1 miljoen vluchtelingen uit de buurlanden Burundi en Rwanda, van wie een kwart in opvangkampen in de provincie Zuid-Kivu.

Pag.10: VN: humanitaire ramp dreigt bij Uvira

Sinds begin september wordt de regio rond Uvira, nabij de grens met Burundi, geteisterd door gevechten tussen Banyamulenge-guerrillastrijders, gesteund door Rwanda, en het Zaïrese leger. De meeste Banyamulenge hebben de Zaïrese nationaliteit, maar worden regelmatig, als er politieke spanningen zijn, als zondebok gebruikt. De autoriteiten in het oosten van het land gaven twee weken geleden alle Banyamulenge opdracht zich binnen zes dagen in legerkampen te vestigen, anders zouden zij als opstandelingen worden beschouwd. Dit dreigement werd later ingetrokken, maar toen was de situatie in het gebied reeds geëscaleerd.

Begin vorige week brak paniek uit in vluchtelingenkampen in Runingo, Kahanda en Kagunga, twintig kilometer ten noorden van Uvira, die zich vervolgens uitbreidde naar kampen in Lunvungi en Luberizi, nabij de grens met Rwanda. De vluchtelingen sloegen massaal op de vlucht voor het toenemende geweld in het gebied. “Toen zij zich in de kampen bevonden, waren zij in goede gezondheid. Maar als men ze niet kan bereiken, zou er uiteindelijk een humanitaire catastrofe kunnen plaatshebben” waarschuwt Stromberg. De huidige paniek zou volgens hem “andere volksverhuizingen met zich mee kunnen brengen”. “Wij houden de grens met Rwanda in de gaten. Op dit moment zijn er nog geen vluchtelingen aangekomen”, aldus Stromberg gisteren. De UNHCR heeft sinds vrijdag zijn activiteiten in verscheidene kampen in het gebied gestaakt. Vandaag maakte het hoofd van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) vanuit Rwanda bekend dat de VN zijn begonnen personeel uit Oost-Zaïre te evacueren. (AFP, Reuter)