Honderdduizenden op 'witte mars'; Dehaene belooft hervorming justitie

BRUSSEL, 21 OKT. De Belgische premier, Dehaene, gaat met spoed justitiële hervormingen voorstellen. Deheaene zei dit gisteren na de 'witte mars' in Brussel uit solidariteit met ouders van vermiste en vermoorde kinderen. De demonstratie in Brussel trok honderdduizenden mensen.

Dehaene erkende dat de politiek medeschuldig is aan de huidige problemen met het justitiële apparaat. Hij beloofde dat de ontvoering van kinderen en de wijze waarop ontvoeringszaken tot nu toe zijn behandeld “tot op het bot” zullen worden uitgezocht. Veel demonstranten maakten met spandoeken duidelijk dat er voor hen veel meer aan de hand is dan alleen het falende justitiële onderzoek naar de ontvoering van kinderen door de bende van Marc Dutroux. Met de mars protesteerden zij tegen talloze nooit volledig opgehelderde justitiële affaires van de afgelopen tien jaar.

'Doofpot' was het meest gebruikte woord op de spandoeken. Justitie en politie hebben volgens talloze demonstranten de meest uiteenlopende schandalen, zoals de moorden van de bende van Nijvel in de jaren tachtig, de moord op de socialistische politicus Cools en de betaalde smeergelden bij aankoop van Agusta helikopters, in de doofpot gestopt. Het arrest van het Hof van Cassatie van vorige week maandag, waarin onderzoeksrechter Connerotte, na een eerste succes te hebben geboekt, de zaak van kinderontvoerder Dutroux moest overdragen aan een collega, was de druppel die de emmer deed overlopen.

Veel demonstranten zeiden dat ze de straat op waren gegaan omdat ze het vertrouwen in de politiek kwijt zijn. Uit heel België waren ze naar Brussel gekomen: vaak hele gezinnen met kinderwagens, ouderen, scholieren, Walen, Vlamingen en Marokkanen dwars door elkaar. Ze droegen witte ballons, witte bloemen, witte sjaals en witte petten ter nagedachtenis van vermoorde kinderen en liepen de vier kilometer lange route veelal zwijgend uit.

De schattingen over het aantal deelnemers aan “de witte mars” lopen uiteen van 200.000 tot 325.000. De omvang van de enorme manifestatie was moeilijk te schatten omdat het een volkomen chaotisch komen en gaan van mensen was. De ouders van vermiste en ontvoerde kinderen, die tot de demonstratie hadden opgeroepen, beschikten niet over een organisatie om de tocht te begeleiden. Daardoor liepen op een gegeven ogenblik twee stoeten demonstranten recht tegen elkaar in en stroomden straten buiten de officiële route vol mensen. Een groot aantal van de zesenvijftig treinen die extra waren ingezet moesten lange tijd buiten het Brusselse Noordstation wachten, omdat anders de mensenmenigte bij het beginpunt van de “witte mars” te groot zou worden.

Ondanks het gebrek aan organisatie is de demonstratie zonder bijzondere incidenten verlopen. De witte mars is een van de grootste demonstraties die na de oorlog in Brussel zijn gehouden.

Pag.5: Omvang 'witte mars' overtrof alle verwachtingen

Veel mensen op de 'witte mars' verklaarden voor het eerst van hun leven aan een demonstratie deel te nemen. “Ik houd niet van demonstraties. Ik ben bang voor rellen. Maar ik voer me solidair met de ouders van de ontvoerde kinderen. Ik ben ook gekomen omdat ik geen vertrouwen meer heb ik de politiek”, zei de 45-jarige Marie Schepers uit Luik. “Ik loop deze mars mee omdat ik genoeg heb van de doofpotten”, verklaarde de 42-jarige bakker Flip Raak uit Wuustwezel. “De politiek luistert niet naar het volk. Wij zijn alleen goed om belasting betalen”, motiveerde de 45-jarige fabrieksarbeider Antonio Schiementi uit Luik zijn aanwezigheid.

Leuzen werden er tijdens de witte mars niet geroepen. Maar borden en spandoeken vermeldden genoeg. Langs de route van de demonstratie stond op een vrachtwagen een groot bord : 'Justitie = Mafia'. Daarnaast was een foto van premier Dehaene in cowboypak. 'Klassejustitie, klassepolitiek, HALT', meldde een spandoek. Iemand droeg een bord: 'Ik ben beschaamd nog Belg te zijn'. Elders viel te lezen: 'Met Dehaene aan de top is het voor alle Belgen een strop' en 'Justitie en politiek in één bed - het bedrog van de rechtstaat'.

Om half vier, toen velen nog aan de vier kilometer lange mars over de Brusselse boulevards moesten beginnen, werd het gezelschap van 31 direct bij kinderontvoeringen betrokken familieleden met politieauto's naar de ambtswoning van premier Dehaene gebracht. Die zei na een gesprek van twee uur onder de indruk te zijn van de ernstige en waardige manier waarop de demonstratie was verlopen. Hij kondigde met spoed een voorstel voor grondwetswijziging aan, waardoor een einde moet worden gemaakt aan politieke invloed op de bevordering van magistraten. De politieke rol bij de benoeming van nieuwe magistraten werd in 1993 al gestopt.

Dehaene zei ook dat binnenkort op een speciale bijeenkomst van de ministerraad zal worden overlegd over wetswijzigingen waardoor bij strafzaken meer evenwicht ontstaat tussen de belangen van slachtoffers van misdrijven en verdachten. Ouders van ontvoerde kinderen verwijten het Hof van Cassatie bij het arrest tegen onderzoeksrechter Connerotte meer op de belangen van ontvoerder Dutroux te hebben gelet dan op die van diens slachtoffers.

Dehaene garandeerde de ouders van ontvoerde kinderen dat zij nauwer bij onderzoeken betrokken zullen worden. Hij kondigde aan dat de minister van Justitie vandaag al met de magistratuur zal overleggen over een menselijker aanpak bij justitiële zaken. Hij zegde zijn steun toe voor de oprichting van een gespecialiseerd centrum voor vermiste kinderen in België. De ouders, die zich tevreden toonden over het onderhoud met de premier, zeiden nadrukkelijk dat zo'n centrum onafhankelijk moet blijven van de politiek. Op de hervormingsvoorstellen van Dehaene is al positief gereageerd door de voorzitter van de Vlaamse Juristenvereniging, Marcel Storme.

Na afloop van de indrukwekkende demonstratie die wat omvang betreft ieders verwachtingen had overtroffen, haastte Dehaene zich van de ene televisiezender naar de andere om van zijn betrokkenheid te getuigen. Vorige week, toen er dagelijks in vele plaatsen in België werd gedemonstreerd, hield de premier zich op de achtergrond. Vrijdag zei hij te wensen dat het na de witte mars voorbij zou zijn met demonstraties, omdat die de economie zouden schaden, en legde hij er de nadruk op dat justitiële hervormingen tijd kosten. Hij kreeg van demonstranten gisteren dan ook hij verwijt dat hij de premier is die bezig is met België's toetreding tot de Europese Monetaire Unie, maar dat hij zich niet bekommert over de problemen van het volk. “Gelukkig dat we nog een koning hebben”, zei een demonstrant naar aanleiding van de toespraak van koning Albert II van afgelopen vrijdag, die zei dat de overheid gefaald heeft in de zaak Dutroux.

De ouders van vermiste en vermoorde kinderen willen na de witte mars nieuwe acties opzetten. Zo overwegen ze om door middel van een referendum de druk op de ketel te houden om te komen tot hervormingen van het justitiële apparaat. Voorafgaande aan de demonstratie van gisteren, manifesteerden afgelopen zaterdag al 35.000 leden van de Bond van Grote en Jonge Gezinnen, een belangrijke pressiegroep in België die veel banden heeft met premier Dehaene's christen-democratische partij.