Feyenoord blijft club van oerdriften

EINDHOVEN, 21 OKT. Opwinding heerst er altijd wanneer Feyenoord en zijn aanhang in gesloten linies oprukken door de steden, straten en stadions van de voetbalwereld. Een bende primitieve geesten, gehuld en geverfd in agressieve kleuren, omringt een elftal opgeschoten jongens die voor hun beroep tegen een bal trappen.

Wat maakt Feyenoord toch tot zo'n populaire voetbalclub? Zijn het soms de oerdriften die in Rotterdam-Zuid vrij spel hebben en daardoor het aanhangerschap zo aantrekkelijk maken? Telkens wanneer ook daar de fatsoensnormen in acht genomen lijken te worden, slaat de wanorde als een onblusbaar vuur toe.

Wat met trainer en volksheld Van Hanegem schering en inslag was, is met trainer en onderwijzer Haan teruggebracht tot incidenten. Maar een feit is dat een deel van de supportersschare zich liefst laat inspireren door voetballers die de vijand met getrokken mes tegemoet treden. En wanneer de volgelingen zich hebben teruggetrokken voor een onderbreking van hun stammenstrijd, kunnen in het veld hun idolen zich niet langer beheersen. Haan zegde gisteren na de 7-2 nederlaag tegen PSV toe 'intern' de problemen op te zullen lossen. Dat het wangedrag van met name Boateng om maatregelen vraagt, mag voor de trainer, die zich ten doel heeft gesteld de discipline te handhaven, wel duidelijk zijn.

Maar ook Haan liet zich niet onbetuigd in de strijd tegen PSV, al was zijn geweld 'slechts' van verbale orde. Scheidsrechter Van der Ende, wie in het wilde gevecht om de bal in Eindhoven moeilijk iets verweten kan worden, kreeg regelmatig te horen hoe over zijn arbitrage werd gedacht. En ook na het duel meende Haan de oorzaak van de ontsporing te moeten leggen bij de Haagse leidsman. Trainers die elkaar beschimpen en vooral de scheidsrechter, het schijnt er allemaal bij te horen. En het moet gezegd: de belangen in het commerciële voetbal zijn zo hoog opgeschroefd dat het moeilijk valt een wedstrijd tegen een grote concurrent louter verstandelijk te volgen.

Dat de rode kaart voor Boateng, vlak voor rust, de wedstrijd van zijn spanning beroofde, mag jammer worden genoemd. Maar de wilde actie van de Feyenoord-verdediger stond niet alleen in het wilde gevecht dat de club uit Rotterdam aanging met PSV. Daarvoor was al menig Feyenoorder over de schreef gegaan en had middenvelder Van Gastel bij een overtreding op PSV'er Vink zelfs zijn scheenbeen gebroken. Eigenlijk was de schop die Boateng PSV'er Cocu gaf al een uitvloeisel van de groeiende onzekerheid in de Rotterdamse gelederen. Feyenoord wankelde als een aangeslagen bokser en sloeg in de touwen hangend van zich af alsof zich de eerste verschijnselen van hersenletsel hadden aangediend.

Tegen het sterk spelende PSV stelde Feyenoord zich angstig op. Na de vroege 1-0 voorsprong sloop de onzekerheid langzaam de ploeg binnen. Lichte blessures waarmee een paar Feyenoorders aan de wedstrijd waren begonnen, speelden weer en toen eerst Van Gastel en vervolgens Sanchez zich moest laten vervangen werd duidelijk hoe kwetsbaar de koploper uit Rotterdam is. Koeman mag dan een prachtige voetballer zijn, zonder drie of vier verdedigers om zich heen weet de oud-international tegenwoordig nauwelijks stand te houden. Het was alsof men zich bij Feyenoord realiseerde dat de leiderspositie fortuinlijk tot stand was gekomen en dat PSV over veel betere voetballers beschikt. Vroeg of laat, moet in Rotterdam zijn gedacht, komen PSV of Ajax weer op hun hoogste niveau.

Opvallend was de manier waarop Feyenoord zich naar een grote nederlaag liet leiden. Het werd 7-2 voor PSV. Maar de indruk werd gewekt dat niemand in de ploeg zich geschaamd zou hebben voor een nog grotere nederlaag. Waar was het veelgeroemde incasseringsvermogen van Feyenoord? De Wolf, Van Gobbel, Heus en Bosz zouden in tijden die nog niet zo ver achter ons liggen de mouwen hebben opgestroopt en met een over-mijn-lijk-mentaliteit hebben geprobeerd aan een vernedering te ontkomen. Erg sportief was die strijdwijze nooit, maar toen kon tenminste nog wel worden gesproken van verzet. Beter zo en met zulke grote cijfers verliezen, is beter dan op het nippertje, meende Haan. Dan weet de ploeg weer waar ze staat. Maar of de licht geraakte supportersschare daarmee instemt, is zeer de vraag.

Het is even slikken in Rotterdam of waar de Feyenoord-supporters ook vandaan komen. Zo staat de club bovenaan, zo worden de uitverkoren spelers als beginnelingen van hot naar her gestuurd. Juist op deze momenten is het moeilijk realiteitszin te bewaren en zich niet te laten leiden door de oerdriften. Feyenoord leek op weg een club te worden waar verstand de boventoon voert. Maar de kans is groot dat bepaalde emoties altijd zullen blijven broeien. Wie ze, zoals Haan, wil uitroeien, stuit op een muur van tradities en onbegrip. Feyenoord zal Feyenoord blijven, een club waarbij mensen horen die dicht bij het leven staan. Opstandige mensen die de samenleving ervaren als onrechtvaardig.