Bommelding verstoort AKO-prijs

AMSTERDAM, 21 OKT. Voor de deur van fastfoodrestaurant Kentucky Fried Chicken aan het Amsterdamse Damrak is zaterdagavond de AKO Literatuurprijs toegekend aan Frits van Oostrom.

Nadat de Beurs van Berlage, waar de prijsuitreiking zou plaatshebben, in grote haast wegens een later vals gebleken bommelding was ontruimd, maakte juryvoorzitter Henk Vonhoff temidden van een opdringerig gezelschap fotografen en verslaggevers bekend dat de Leidse hoogleraar voor zijn vorig jaar verschenen boek Maerlants wereld een beeldje en een bedrag van honderdduizend gulden kreeg.

Meteen daarop werd hem het beeldje door AKO-directeur Ton Dreesmann in handen gestopt, met de woorden: “Wij hopen de volgende jaren nog meer van u te mogen lezen.” Het geld zal de winnaar op een later tijdstip worden overgemaakt. Wegens de vele zakkenrollers die Van Oostrom op het Damrak ontwaarde, leek hem dat ook een zeer verstandige oplossing.

In het nu bekroonde Maerlants wereld reconstrueert de mediëvist Van Oostrom (1953) het leven van de Middeleeuwse schrijver Jacob van Maerlant. Omdat er over deze figuur vrijwel niets anders bekend is dan zijn werk, is het boek noodgedwongen op veronderstellingen gebaseerd. De jury noemt het dan ook 'het meest fictieve werk' van alle genomineerde boeken. De auteur heeft zeer veel recent onderzoek over de periode van Van Maerlant in zijn studie verwerkt waardoor het tevens een stimulerende introductie in het intellectuele en literaire klimaat uit zijn tijd is. Het boek is uitgegeven door Prometheus.

Hoewel Maerlants wereld is opgezet als wetenschappelijk werk, heeft Van Oostrom zijn werk in een traditie van wetenschappelijke onderzoekers met literaire verdiensten willen schrijven. Als zijn grote voorbeeld noemt hij de historicus Johan Huizinga. Een ander groot voorbeeld uit zijn jonge jaren is de schrijver Rudy Kousbroek, die voor de AKO-prijs genomineerd was met de essaybundel Terug naar Negri Pan Erkoms.

Niets wees er aanvankelijk op dat de uitreiking van de tiende AKO Literatuurprijs in een grote chaos zou eindigen. Toen de genodigden voor het diner om zeven uur de beurszaal binnendruppelden, speelde een strijkje romantische zigeunermuziek. Totdat de genodigden twee uur later de tribunes hadden beklommen, vanwaar ze de rechtstreekse televisie-uitzending van 'Sonja Barend op zaterdagavond' zouden kunnen volgen. Op het toneel verscheen een geüniformeerde politieman met de bitse mededeling dat er een bommelding was binnengekomen 'die serieus werd genomen'. Iedereen werd verzocht rustig maar snel de zaal te verlaten.

De Beurs bleef leeg achter, opgevrolijkt met duizenden herfstblaadjes die de organisatie ter verhoging van de feestvreugde had uitgestrooid.

Pag.9: AKO Literatuurprijs krijgt nieuwe sponsor en naam

Juryvoorzitter Vonhoff begon al marcherend uit zijn hoofd wat oordelen over de op de tweede plaats geëindigde Bolland-biografie van Willem Otterspeer te verkondigen, om snel tot de slotsom te komen dat niet hij maar Frits van Oostrom de grote prijs kreeg. Volgens de stentorstem van Vonhoff moest Otterspeer een emotionele kloof met zijn onderwerp overbruggen terwijl Van Oostrom een tijdskloof overwon. Op een papiertje in zijn zak had hij alle verdiensten van het winnende boek op een rijtje staan: “Zonder vertoon van geleerdheid, terloops, niet achteloos, soms noodgedwongen speculatief, niet ongefundeerd beschrijft Van Oostrom een man die het Noorden en het Zuiden van ons taalgebied omvat.”

Het was de voortijdige climax van wat een uitzending van bijna een uur had moeten worden. “We gaan naar Krasnapolsky!” riep iemand in de menigte. Daar kwam het feest tegen middernacht toch nog op gang. De meeste schrijvers en juryleden vonden elkaar terug in een inderhaast ingericht achterafzaaltje van het nabij gelegen hotel. Het zigeurnerorkestje stemde hun droevige instrumenten weer en ten slotte werden zes grote taarten met daarop de boekomslagen van de genomineerde boeken binnengedragen. Het toetje dat in de beurs geserveerd had moeten worden.

Niet bekend

Een deel van de vervallen uitzending van Sonja Barend is gisteren ingehaald tijdens het VPRO-programma De Plantage. Vijf van de zes schrijvers werden door Sonja Barend en Hanneke Groenteman over hun boeken aan de tand gevoeld. De twee schaduwjury's van studenten die waren gevormd konden alsnog hun voorkeur bekend maken. De Leuvense studenten kozen voor Charlotte Mutsaers Paardejam, de Groningers voor de Bolland-biografie van Otterspeer.

Over de daders van de bommelding tast de politie vooralsnog in het duister. De melding wordt volgens de gebruikelijke procedures onderzocht. Verdachten zijn er volgens mededelingen van de politie nog niet.