Science on-line

Science. Weekblad van de American Association for the Advancement of Science. Volume 274, 18 oktober 1996. Persoonlijk abonnement: $ 102 per jaar, plus $ 90 verzendkosten. Adres: 1200 New York Avenue, NW, Washington, DC 20005.

On-line te raadplegen op http:/ / www.sciencemag.org.

MET INGANG VAN deze week zit het Amerikaanse weekblad Science op internet. Niet met abstracts, appetizers of met wat nieuws, commentaar en een enkel artikel. De totale inhoud van het blad is voortaan elektronisch te raadplegen. Van de sectie News & Comment via de Perspectives tot aan de Reports of Technical Comments: alle teksten, inclusief foto's en grafische, afbeeldingen staan te kijk op http://www.sciencemag.org en zijn gratis te raadplegen. Dat wil zeggen: tot 1 januari 1997. Vanaf die datum krijgt de abonnee voor 12 dollar extra bovenop zijn papieren Science een wachtwoord dat hem toegang verschaft tot de elektronische editie.

Volgens hoofdredacteur Floyd E. Bloom biedt de on-line versie vier voordelen. Om te beginnen krijgen lezers in verre landen als Australië, Oezbekistan of Nederland de elektronische Science op het zelfde moment 'aangeleverd' als die in thuisland Amerika. Het blad verschijnt op vrijdag maar in Nederland duurt het tot dinsdag eer de post het bezorgt. Bovendien valt het blad dan nog eerst in handen van secretariaten en voor de wetenschapper het in zijn vakbibliotheek aantreft zijn we al gauw enkele dagen verder.

Extra in de elektronische editie is de mogelijkheid oude exemplaren van het weekblad op auteursnaam, datum of sleutelwoord te doorzoeken. Ook kan de lezer per email met redacteuren en auteurs corresponderen of, naar aanleiding van publicaties die stof doen opwaaien, deelnemen aan speciale discussiegroepen op het net. Hyperlinks geven de elektronische Science extra diepte. Wie een noot aanklikt, krijgt de samenvatting van het geciteerde artikel direct voor zijn neus. En de rubriek Perspectives, waarin topwetenschappers de ontwikkelingen binnen hun vakgebied schetsen, biedt de mogelijkheid aanvullende videobeelden of geluidsfragmenten op te vragen.

Er zijn ook nieuwe rubrieken die op papier niet kunnen. Science Now bevat een dagelijks bijgewerkte selectie van het laatste wetenschappelijke nieuws. Als eerste zijn dat nieuwe visies op de risico's die foetussen van rokende moeders lopen, of het bericht dat manke virussen kankercellen vernietigen - het laatste staat ook in de Science zelf en is in die zin dus oud nieuws. Science's Next Wave en Professional Network lichten de jonge wetenschapper in over het leven na het laboratorium en fabrikanten presenteren zich op de Electronic Marketplace.

Het belangrijkst bij alle vernieuwing blijft natuurlijk de inhoud van het weekblad. Die is altijd zeer divers, met veel aandacht voor moleculaire biologie en DNA-technologie. Meestal gaat het om wetenschappelijke publicaties, in de eerste plaats gericht op vakgenoten, al wordt voor de belangrijkste ontwikkelingen in de rubriek Research News een eerste vertaalslag gemaakt naar een breder publiek.

Speciale aandacht is er deze week voor de ruimtereis van Galileo, de satelliet die nu bijna een jaar rond Jupiter beweegt en successievelijk langs zijn manen scheert. De eerste beelden die op aarde zijn opgevangen - er volgen er nog duizenden - bieden spectaculaire details in vergelijking met wat de Voyager zeventien jaar geleden aan materiaal stuurde. Hadden de kleinst zichtbare details van bijvoorbeeld de maan Ganymedes toen een afmeting van ruim een kilometer, nu is dat 74 meter.

In een dozijn artikelen worden de foto's en andere gegevens van Galileo geanalyseerd. Zo blijkt Jupiters Rode Vlek wolken te bevatten die gelijkenis vertonen met aardse onweersbuien en op de maan Io is de vulkanische activiteit sinds 1979 toegenomen. Dezelfde maan is verantwoordelijk voor een deel van het interplanetaire stof dat Galileo waarnam.

Twee artikelen bespreken de oorzaak van de afname van Jupiters magnetisch veld op het moment dat Galileo de maan Io passeerde. In de ene visie is het magnetisme in Io's binnenste verantwoordelijk. De andere houdt het op de aanwezigheid van een ionosfeer rond Io, een plasma dat ten opzichte van de maan in rust is, en vindt de aanname van een gemagnetiseerde kern overbodig. Ook in Science biedt wetenschap niet altijd zekerheid.