Oma

Meestal heeft hij het gezicht naar beneden. Een stilleven dat zich spiegelt in een meertje. En daar dan staat als een man met geheime gangen waar altijd een lieflijke warmte stroomt. Zijn stem heb ik nog nooit gehoord en de ogen staan stil, als spiegels van verwondering. Of hij is eenzamer dan zijn schitterende bescheidenheid. Of hij is zo verliefd dat zijn binnenkant buitenkant is geworden. Hoe dan ook, te goed en te braaf voor deze wereld is hij zeker.

Gerard van der Lem.

Dat Paul Gascoigne zijn vrouw vroeg of laat weer eens zou aftuigen was voorspelbaar. Het Britse enfant terrible is een plebejer uit een andere eeuw en zal dat altijd blijven. Edgard Davids aangeklaagd: ook niet echt een verrassing. Niet dat ik hem met Gazza wil vergelijken, maar wie een met metaal versierde handschoen draagt, gaat een handgemeen niet uit de weg. Of was het een boksbeugel?

Slaag en sodomie zijn weer een rage aan het worden in het voetbal en volgens mij komt dat door al die luxe massagraven als de Arena. Het kantinevrouwtje met de strenge blik en het grote moederhart is weg. Voetballers hebben twee moeders nodig, een voor thuis en een voor de club. Een pleeggezinnetje kan ook, als het maar dubbelop is.

Maar dan lees je in de krant: Van der Lem volgt Van Gaal als dochter het goed vindt. Eerst denk je nog aan een hockeytrainer, maar nee, het gaat om de enige echte Gerard van der Lem. De zinnen die nu volgen zijn zachter dan een satijnen kussentje. Van der Lem: “Mijn gezin bestaat uit drie vrouwen en mijzelf. Elk lid heeft een vetorecht. Mijn dochter van veertien heeft daarvan gebruik gemaakt toen ik haar zei: denk eens na of je het leuk vindt om in het buitenland te wonen. Het antwoord kwam als een bliksemschicht: dan ga ik naar oma.”

De assistent-coach van Ajax getackeld door zijn veertienjarige dochter, voetbal wordt weer leuk. Hoe zal dit Griekse drama aflopen? Michael Jackson is al in de Arena geweest, die kan de vader-in-nood niet helpen. Een rood brommertje met opgevoerde motor? Marianne is een beetje in de groene leer, schiet niet op. Een huissleutel voor het vriendje? Neuken doen ze tegenwoordig overal. Zou Louis niet voor een goed gesprek langs kunnen komen? Marianne is een beetje bang geworden van The Greatest - hij spreekt de laatste tijd zo luid.

Hoe komt Gerard van der Lem ooit nog uit deze zaak die groter geworden is dan zichzelf? Een knieval van maanden is het minste wat hem te wachten staat. Wedstrijd of geen wedstrijd, de vader-assistent zal week na week met zijn dochter in Zandvoort langs de zee moeten lopen. Hand in hand, verenigd in de nevelslierten van de herfst en in de weemoed van november. Heel voorzichtig zal hij een hooglied aanheffen over het azuurblauwe water in Barcelona en over de schitterende lichtvlekken die in deze tijd van het jaar nog steeds over het Como-meer vallen. Terwijl zijn hart bloedt, zal hij zijn dochter wijzen op de hoffelijkheid van Spaanse mannen en de gepolijste levenslust van Italianen. “Weet schat, charme is een vak.” En hij zal plechig beloven dat hij nooit meer zo luid zal spreken als Louis van Gaal.

Ik heb er geen goed oog in.

Vrouwen zijn snel gewend aan een vetorecht en, zoals gezegd, Van der Lem is te goed en te braaf om een gegeven woord terug te draaien. Om de pijn kort te houden kan hij zich beter maar meteen oriënteren op Volendam of Haarlem. Daar heeft hij zijn Hollands sigaartje bij de hand en ach, Wim Kok zingt het toch ook met enige schijn van tevredenheid uit in de witgekalkte rust van zijn doorzonwoninkje. Bovendien, iedere avond met het gezinnetje naar Goede Tijden, Slechte Tijden kunnen kijken is nooit weg - de ideale omweg om de ongecompliceerde vreugde van een gelukkig huwelijk te herontdekken.

Nee, het leven wordt voor Gerard van der Lem geen gevecht met schimmels en spoken. Hij zal gauw merken: zonder Louis gaat het ook. Jammer van die gemiste carrière in het buitenland, maar daar staat iets tegenover: de stralende lach van Marianne, tot ze zelf het huis uitgaat.

En later, veel later, zullen oma's, in barre winteravonden, het prachtige sprookje vertellen van een gewone jongen die in den vreemde geld en roem kon verdienen, door een neo-god zelfs gesmeekt werd om dat ook te doen, en toch achter zijn Hollands stamppotje bleef zitten. Alleen maar omdat zijn kleine meid niet zonder oma kon.