Nieuw medicijn bij niertransplantatie wordt niet vergoed

ROTTERDAM, 19 OKT. Een nieuw geneesmiddel, dat de helft van alle acute afstotingen van niertransplantaten voorkomt, mag niet worden vergoed. Dat heeft het ministerie van VWS onlangs aan Roche, de fabrikant van het middel, laten weten. Gevolg daarvan is dat sommige transplantatie-centra en zorgverzekeraars het middel wel verstrekken of vergoeden en andere niet.

De nierpatiëntenvereniging LVD heeft er inmiddels bij minister Borst (Volksgezondheid) en de Tweede Kamercommissie voor volksgezondheid in een brandbrief op aangedrongen met spoed voor een oplossing te zorgen. Ook de behandelaars hebben 'hun collega Borst' een brief gestuurd waarin zij ervoor pleiten het middel te kunnen toedienen. De Rotterdamse professor dr. W. Weimar (interne geneeskunde/nefrologie) zegt dat het middel een duidelijke aanwinst is, die op korte termijn “dramatisch betere” resultaten geeft en mogelijk ook op langere termijn een verbetering te zien geeft. “Duidelijk is dat wij dus graag de beschikking krijgen over dit middel”, aldus professor Weimar.

Het gaat om het middel CellCept, dat uitvoerig is getest in drie grote onderzoeken in ziekenhuizen in de Verenigde Staten, Canada, Europa - onder andere Groningen, Utrecht, Nijmegen, Leiden en Rotterdam - en Australië. Daaruit is gebleken dat wanneer het nieuwe middel wordt gecombineerd met bestaande ciclosporinen en corticosteroïden het aantal afstotingen met de helft afneemt. Het middel is op 14 februari in Nederland geregistreerd als waardevolle toevoeging van het bestaande geneesmiddelenregime. In Engeland, Zweden, Duitsland, de VS, Canada, Spanje, Portugal en Zwitserland is het middel al op de markt.

De registratie in Nederland houdt echter niet automatisch in dat de stof ook wordt vergoed. Sinds 1 juli 1993 is de zogeheten lijst 1B van het vergoedingssysteem voor geneesmiddelen 'gesloten'. Nieuwe middelen die door hun aard en samenstelling niet kunnen worden geclusterd met vergelijkbare preparaten, worden op die lijst geplaatst en komen alleen in aanmerking voor vergoeding als ze worden ingezet tegen een ziekte waarvoor nog niets anders bestaat.

Per dag kost de behandeling van CellCept ongeveer 26 gulden. Dat is aanmerkelijk duurder dan de oudere stoffen, die per dag rond drie gulden kosten. Toediening van CellCept is echter volgens de fabrikant wel degelijk kosteneffectief, als rekening wordt gehouden met verminderde ziekenhuiskosten en andere medicijnen. Daarbij komt dat patiënten bij wie de nier wordt afgestoten in het beste geval weer aan de dialyse moeten, waarvan de kosten op ongeveer 100.000 gulden per jaar komen. Uitgaand van 500 niertransplantaties per jaar zou aldus tot een besparing van 1,7 miljoen gulden kunnen worden gekomen.

De nierpatiëntenvereniging wijst op het grote tekort aan organen voor transplantatie. De vereniging acht het niet-vergoeden medisch en ethisch gezien verwerpelijk en economisch gezien kortzichtig.