Kalme slag van Peter Leko

De lift in het gebouw van de Kamer van Koophandel in Tilburg moest drie verdiepingen naar beneden, van de speelzaal van het Fontys-toernooi naar de begane grond. Net genoeg tijd om een vraag te stellen aan Karpov.

Ik was nieuwsgierig of zijn verhouding met FIDE-president Iljoemzjinov wat bekoeld was. Voor de verkiezingen had Karpov een lange brief in het tijdschrift New in Chess laten publiceren, die er op neer kwam dat alleen mensen die niet goed bij hun hoofd waren tegen Iljoemzjinov konden stemmen. Maar later leek hij een beetje afstand te nemen en in een interview in Het Parool had hij het over verkeerde mensen rond Iljoemzjinov. Dat lees je de laatste tijd vaak van mensen die in Iljoemzjinov graag het positieve willen zien. Klassiek mechanisme bij de beoordeling van dictators, ook buiten de schaakwereld. De leider zelf is goed, maar hij heeft het erg druk en daar maken slechte vertrouwelingen misbruik van. Ach, als de leider eens wist wat er in zijn naam gebeurde...

Had het er mee te maken dat Iljoemzjinov het op de olympiade steeds over 'wereldkampioen Kasparov' had gehad, daarmee implicerend dat zijn vriend Karpov geen echte wereldkampioen was? Voor ik die vraag zou hebben geformuleerd zou Karpov allang uit de lift verdwenen zijn. Daarom stelde ik een simpele vraag, een vraag naar de bekende weg waarop ik toch graag het antwoord uit zijn eigen mond wilde horen. “Doe je in december mee in Las Palmas?“ Karpov zei dat hij mee zou doen en dat maakte me gelukkig.

Als het doorgaat, wordt het iets moois: een toernooi van de zes besten ter wereld, dubbelrondig. De organisatoren in Las Palmas kondigen het aan als een soort onofficieel toernooiwereldkampioenschap en daar valt veel voor te zeggen. Van de zeven geweldenaars die de schaakwereld beheersen, is alleen Kamsky niet uitgenodigd, die heeft het verbruid. Van de andere zes is Karpov de enige die het contract nog niet getekend heeft. Zijn handtekening zal de organisatoren veel waard zijn. “Er zijn uitstekende financiële voorwaarden“, bevestigde Karpov glimlachend.

Vlak voor dit toernooi in Tilburg had Karpov een paar partijen in de Spaanse clubcompetitie gespeeld. Hij krijgt niet gauw genoeg van schaken, maar de afgelopen week leek hij toch wat mat. De anderen, afgezien van Piket, kwamen net van de olympiade. Er vallen in Tilburg inderdaad wat meer remises dan we de laatste jaren in toptoernooien gewend zijn, maar we zijn ook wel erg verwend door de woeste spektakels die het moderne schaak kenmerken.

Over de vredelievendheid van Peter Leko wordt veel geklaagd. Hij voldoet niet aan het standaardbeeld van de hemelbestormende jongeling. Hij is net zeventien jaar geworden en het zou hem gegund moeten worden om op zijn eigen manier met kalme slag tegen de wereldtop staande te blijven. Na vijf ronden had hij een partij verloren, een gewonnen en een heel interessante partij tegen Piket bijna gewonnen. Toch niet zo erg vredelievend.

Wit Leko-zwart Piket

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 d7-d6 6. Lc1-g5 e7-e6 7. Dd1-d2 a7-a6 8. 0-0-0 Lc8-d7 9. f2-f3 Dd8-c7 10. Kc1-b1 Ta8-c8 11. Pd4xc6 Ld7xc6 12. Lg5xf6 g7xf6 13. Lf1-d3 h7-h5 14. Th1-e1 Dc7-a5 15. Ld3-c4 Lf8-e7 16. Lc4-b3 Th8-g8 17. g2-g3 Tc8-d8 18. Dd2-d3 Het is moeilijk voor zwart om iets actiefs te ondernemen. Zijn volgende twee zetten halen zijn toren weg van de verdediging van zijn koning. 18...Tg8-g5 19. f3-f4 Tg5-c5 20. Pc3-d5

Een harde klap. Zwart kan het paard niet nemen: 20...exd5 21. exd5 Lb5 22. De4 gevolgd door 23. a4 en wit wint het stuk met groot voordeel terug. Rustig afwachten gaat ook niet goed gezien mogelijkheden als 21. Dd4, 21. De2 of 21. f5. 20...f6-f5 21. e4xf5 Tc5xd5 Na 21...Lxd5 22. fxe6 heeft wit een beslissende aanval. 22. Lb3xd5 Lc6xd5 Of 22...Dxd5 23. Dxd5 Lxd5 24. Txd5 exd5 25. f6 met een zeer goed eindspel voor wit. 23. c2-c4 Ld5xc4 Na 23...Lc6 zou 24. fxe6 weer tot een winnende aanval leiden. 24. Dd3xc4 Da5xf5+ 25. Dc4-d3 Df5xd3+ 26. Td1xd3 Ke8-d7 Zwart heeft zich nog min of meer kunnen redden, maar het eindspel met een kwaliteit meer staat natuurlijk goed voor wit. 27. f4-f5 Td8-g8 28. Td3-b3 b7-b5 29. a2-a4 Tg8-b8 30. a4xb5 a6xb5 31. Tb3-a3 Tb8-b7 32. f5xe6+ f7xe6 33. Ta3-f3 Tb7-b8 34. Tf3-f7 Tb8-h8 35. Te1-f1 e6-e5 36. Tf7-g7 Kd7-e6 37. Tg7-g6+ Ke6-d5 38. Tf1-d1+ Ongetwijfeld tijdnood. Wit jaagt de zwarte koning naar waar die heen wil. Achteraf werd 38. Tf7 als zeer sterk aangegeven. Na 38...Te8 (gedwongen) 39. Kc2 staat zwart lelijk gebonden. 38...Kd5-e4 39. Tg6-e6 Remise. 39. Tg7 was nog een winstpoging. Nu echter dreigt zwart na 39...Th7 door Kf5 het materiële evenwicht te herstellen en als wit dat met 40. Tf1 zou willen verhinderen geven de vrijpionnen zwart sterk tegenspel.

Schaakjournalisten hebben het makkelijk tegenwoordig. Maandag won Vladislav Tkachiev uit Kazachstan een open toernooi op het eiland Man. Dezelfde dag ontvangen we via het Internet zo'n honderd partijen. De berichtgever schrijft erbij: schaakjournalisten uit de hele wereld, let vooral op de mooie partij Hodgson-Arkell uit de zesde ronde! Wat handig, we hoeven bijna niets meer zelf te doen. Het zal op den duur het gevolg hebben dat overal ter wereld dezelfde partijen worden afgedrukt, maar goed, het was inderdaad een alleraardigste partij.

Wit Hodgson-zwart Arkell

1. c2-c4 c7-c5 2. g2-g3 g7-g6 3. Lf1-g2 Lf8-g7 4. Pb1-c3 Pb8-c6 5. a2-a3 Pg8-h6 6. h2-h4 Ph6-f5 7. h4-h5 b7-b6 8. d2-d3 Lc8-b7 9. h5-h6 Lg7-f8 10. b2-b4 Dd8-c8 11. Pc3-e4 c5xb4 12. a3xb4 Pc6xb4 13. Lc1-b2 f7-f6 14. g3-g4 Pf5xh6 15. g4-g5 Ph6-g8 16. Dd1-b3 d7-d5 17. g5xf6 e7xf6 18. Lb2xf6 d5xc4 19. Db3-c3 Lb7xe4 20. Lg2xe4 Pb4-c2+ 21. Ke1-f1 Pc2xa1 22. Lf6xh8 Zwart gaf op.