Spelen met een pratende mammoet; Cd-roms en Internet op het Cinekid-festival

Tientallen kinderen verdringen zich rondom de computers waarop je cd-roms kunt uitproberen. “Hier raak je niet snel op uitgekeken”, zegt Pepijn (10). Thuis heeft hij ook een computer met cd-roms. Hij krijgt ze niet alleen voor zijn verjaardag, maar ook wel als hij een nieuwe heeft gezien bij een vriendje. “Ze zijn ongeveer twee keer zo duur als een cd”, vertelt Pepijn, “maar ze kosten de helft van een Video-Game.”

Behalve films en televisieprogramma's zijn op het Cinekid-festival in Amsterdam voor het eerst ook de nieuwe media, zoals cd-roms en Internet, te vinden.

Cd-roms zien eruit als een gewone cd maar je kunt er veel meer mee doen. De beelden op het scherm bewegen en zien eruit als echte tekenfilms, met stemmen en muziek. Door met de muis een plaatje aan te klikken ga je verder. Een cd-rom is een ontdekkingsreis. Je kunt zelf bepalen welk plaatje je kiest, en in welke volgorde.

In het Heksenspel blader je door een toverboek. Klik op een symbool, bijvoorbeeld een rood hart, en je krijgt een opdracht. Je moet een toverdrank brouwen van stinkdierzweet en bloemenwater, dat je moet zien te vinden in de keuken van de heks. De kinderen helpen elkaar bij het zoeken naar het stinkdier. Een vader komt zijn dochter halen, ze moet mee anders krijgt hij een wielklem. Maar Ruksana (9) wil niet, eerst moet de toverdrank klaar.

Van veel cd-roms kun je iets leren. In Kijk, zo werkt het vind je een beschrijving van elektriciteit en zwaartekracht, maar ook gereedschap, zoals een schroef of inbraakalarm. Je klikt een plaatje aan en er verschijnt een tekst met tekeningen, waarin wordt uitgelegd hoe de schroef en het inbraakalarm werken, wie de uitvinders ervan zijn en hoe het eerste inbraakalarm eruit zag. Het leukst vinden de kinderen de filmpjes: klik het filmscherm aan en het filmpje begint. Er wordt een verhaaltje verteld over het onderwerp, steeds met een pratende mammoet in de hoofdrol. Nu is inbraakalarm niet meer alleen een moeilijk woord.

Wat in Kijk, zo werkt het niet verteld wordt, is hoe een cd-rom eigenlijk werkt. Dat legt Maarten Siffels uit, van VNU Interactive Media, het bedrijf dat ze maakt. De beelden van een cd-rom kun je vergelijken met stukjes tekenfilm. Die bestaan uit verschillende tekeningen. Die tekeningen worden in lagen over elkaar heen gelegd. Zo ontstaan verschillende lagen, die met tekeningen die aan elkaar vast zitten. Op elke laag kun je plaatjes aanklikken. Je krijgt dan alle tekeningen te zien, die aan dat plaatje vast zitten. Klik je het inbraakalarm aan, dan verschijnen tekeningen van de onderdelen, de geschiedenis ervan, enzovoort. Aan de beelden zijn weer geluiden en tekst 'vastgemaakt'.

Vlak bij de ingang van het festival staat nog een andere computer, op een tafel met een kleedje erover. Dit is Cinekid On-line, een computer met aansluiting op Internet, het wereldwijde informatie-net. Je kunt Cinekid On-line ook thuis bekijken, als je een computer hebt met aansluiting op het Internet.

Op de stoel voor de computer zitten vier jongens, die allemaal met de muis willen. Hassan (9) is blij als zijn vriendjes naar een gratis film gaan, dan kan hij tenminste rustig computeren. Hassan klikt een foto aan, die verandert in een bewegend filmpje met geluid. Het zijn video-boodschappen, waarin kinderen vertellen wat ze van een bepaalde film vonden of waarom ze naar Cinekid gaan. Hassan vindt er niet zo veel aan. Daarom verzint hij een spelletje: met de muis klikt hij steeds hetzelfde stukje aan bij een foto, zodat je alleen een klank hoort en er een ritme ontstaat, een beetje zoals een house-beat. “Later wil ik deejay worden”, zegt Hassan.

Cinekid On-Line: http://www.cinekid.tip.nl. Demonstraties van cd-roms van Nova Zembla/Bombilia: za 19 okt. Boekhandel Fanoy in Middelburg; za 26 okt. Boekhandel Gianotten Tilburg, za 2 nov. Boekhandel Donner in Rotterdam. Voor meer data: 030-602 9090.