Reuzencruiser dwingt bewondering Groningers af

EEMSHAVEN, 18 OKT. File in de Eemshaven. Tienduizenden mensen willen de Galaxy van dichtbij zien. Uit de grote tent op de kade walmt de geur van poffertjes. “Mooi ding”, mompelt een man met een hond. Een oude man, die zijn kleindochter aan de hand heeft, vindt het al even prachtig. “Tjonge, dat zo'n schip in Groningen ligt.” Dan met een cynische lach: “Maar ik had hem eerlijk gezegd nog iets groter gedacht.”

Sinds de opening in 1973 is het in de Eemshaven waarschijnlijk nog nooit zo druk geweest. De Galaxy, met een lengte van 265 meter een van de allergrootste cruiseschepen ter wereld, is donderdag afgemeerd in de haven van Noord-Groningen. Het schip, dat 770 miljoen gulden kost, is in opdracht van Celebrity Cruises uit Miami gebouwd op de Meyer Werf in de haven van Papenburg. De Duitsers kozen er voor het eerst voor om een van hun schepen af te bouwen in de Eemshaven, en niet zoals gebruikelijk in de haven van Emden.

De komst van het luxueuze cruiseschip zorgt voor grote euforie bij het Havenschap Delfzijl/ Eemshaven. “Kwaliteit zoekt kwaliteit”, zegt directeur W. Ooms. Drie weken geleden had hij voor het eerst contact met de Meyer Werf. Ooms: “We hebben snel moeten beslissen. Dit was een mooie kans.” Het havenschap doet er alles aan om zich met het superschip te profileren. Er is een hospitality-tent neergezet waarin gasten worden ontvangen. Zaterdagavond is het Galaxy Night om het schip met veel vertoon uit te zwaaien voor zijn eerste proefvaart. “Iedereen zou het ons hebben verweten als we niet hadden geprobeerd hiervan te profiteren.”

De Eemshaven kan een succes goed gebruiken. Begin jaren zeventig is de Eemshaven als industriehaven aangelegd, maar de industrie kwam niet naar Noord-Groningse haven. De bedrijfsterreinen zijn bijna allemaal leeg. Dit jaar besloot patatfabrikant Lamb Weston/Meijer daarbij ook nog eens te vertrekken, omdat Noord-Groningen te ver ligt van het afzetgebied. De werkgelegenheid in de Eemshaven is met driehonderd man nog altijd gering.

Maar het gaat helemaal niet slecht, zegt havenschap-directeur Ooms. Op- en overslag in de Eemshaven groeit jaarlijks met een paar procenten. Met de name het verschepen van fruit, zuivel, frisdrank, alcoholhoudende dranken en diepvriesprodukten richting Rusland en de Baltische staten neemt toe.

En er zijn volop plannen. Zo heeft het havenschap contacten met offshore-bedrijven over de ontmanteling van boorplatforms op de Noordzee die in de komende jaren overbodig worden. “Alles wijst voor de ontmanteling van platforms in de richting van de Eemshaven”, zegt Ooms. Voor veel platforms is de Eemshaven het meest dichtbij, er is veel ruimte, de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) zit in Noord-Nederland en er is in Delfzijl veel chemische kennis voorhanden.

Ooms verwacht niet dat het olieplatform Brent Spar, dat nu nog in een Noors fjord ligt, in de Eemshaven kan worden ontmanteld. Daarvoor is de tijd te kort. “We willen geen korte termijn successen. Het ontmantelen van olieplatforms levert werk op voor twintig jaar”, zegt Ooms. Hij vindt dat er hier sprake is van een nationaal vraagstuk. Het ontmantelen van platforms kan een doorbraak worden in het denken over het verstoppingsprobleem van Rotterdam. De Eemshaven en Delfzijl kunnen daar oplossingen voor bieden, aldus Ooms.

Het havenschap is verder druk bezig met acquisitie van bedrijven die bij hun produktieproces veel energie nodig hebben. Deze zouden kunnen profiteren van de onlangs geopende Eemscentrale, die vijftien procent van de Nederlandse elektriciteit levert. Ook zijn er nog steeds plannen voor een containerterminal met roll-on/roll-off faciliteiten en een buitendijkse scheepswerf. Met deze werf kunnen Groningse scheepsbouwers gezamenlijk grotere schepen bouwen dan nu aan het Winschoterdiep mogelijk is. Ondernemers en bestuurders praten al jaren vruchteloos over de terminal en de scheepswerf. “Maar ze gaan er zeker komen”, zegt de havenschapdirecteur. Ooms zegt dat het havenschap Delfzijl/Eemshaven het met acquisitie drukker heeft dan ooit. Er zullen volgens hem op korte termijn successen gemeld kunnen worden. “Dat een Duitse topwerf de kwaliteiten van de Eemshaven heeft gezien, vind ik tekenend.” Over hoeveel geld er aan de Galaxy wordt verdiend wil Ooms niet zeggen. Het is niet veel, erkent hij, want het havenschap heeft de Meyer Werf een goede aanbieding moeten doen. “Ik vind dat geld volstrekt onbelangrijk. Wij willen onszelf op de economische kaart zetten.”

De havenautoriteiten van het Duitse Emden hebben boos gereageerd op het feit dat de Galaxy naar de Eemshaven is gegaan. Zij vrezen dat de Meyer Werf voor afbouw van schepen in het vervolg zal kiezen voor de Eemshaven. Het volgende cruiseschip dat van de werf in Papenburg zal rollen is nog groter dat de Galaxy, de Superstar Leo van 268 meter. Ooms laat in het midden of er vaker schepen van Meyer naar de Eemshaven zullen komen. “Als deze operatie lukt, zien we verder.”

Langs de kade staan duizenden mensen zich te vergapen aan het luxe schip. De Galaxy is met zijn lengte van 265 meter en hoogte van 55 meter imposant. Het schip telt veertien verdiepingen en 950 luxe-cabines. Er is plaats voor tweeduizend passagiers en duizend werknemers. Zwembaden, sportzalen, een casino, discotheken, een bioscoop, een theater, restaurants, bars, al het denkbare is aanwezig. “Ik had gedacht dat we er wel even op mochten”, treurt een vrouw. Het schip vertrekt zaterdag voor een proefvaart naar de Noorse fjorden en keert 3 november terug. Een paar weken later vaart de Galaxy naar Hamburg voor de oplevering. In januari staat de eerste trip gepland in de Caraïbische Zee.