'Luchtmacht faalde niet'; Bestrijding grote rampen nooit geoefend

DEN HAAG, 18 OKT.Militaire en civiele hulpdiensten op Eindhoven Airport hebben nooit grootschalige oefeningen gehouden in rampbestrijding. Minister Voorhoeve (Defensie) heeft dat gisteren bevestigd in een overleg met de Tweede Kamercommissies voor Defensie en Binnenlandse Zaken.

De laatste oefening voor de (militaire) brandweer op de luchthaven had betrekking op een ongeluk met een klein vliegtuig (twee slachtoffers). De Kamercommissies bespraken met de bewindslieden van Binnenlandse Zaken en van Defensie de drie rapporten over de ramp met de Hercules C130 van de Belgische luchtmacht, waarbij 34 doden vielen.

Minister Dijkstal (Binnenlandse Zaken) laat de Inspectie Brandweerzorg en Rampbestrijding onderzoeken hoe het staat met de rampbestrijdingsplannen op de bases van de luchtmacht, vooral waar sprake is van medegebruik door de burgerluchtvaart. Gebleken is dat dergelijke plannen niet overal zijn uitgewerkt.

Ook minister Voorhoeve benadrukte dat de les die uit de ramp moet worden getrokken, vooral is dat er rampenplannen komen en dat militaire en civiele brandweer intensief gezamenlijk gaan oefenen. Eindhoven Airport, voorheen Welschap, is een vliegveld voor militaire en burgervliegtuigen die jaarlijks zo'n 200.000 passagiers vervoeren.

“Huiveringwekkend” en “schokkend”, zo betitelden de woordvoerders van alle fracties de gang van zaken nadat het vliegtuig was verongelukt. De hulpverleners bleven bijna een half uur onkundig van het feit dat er zoveel passagiers aan boord waren van het toestel. Op dit punt kwam staatssecretaris Gmelich Meyling met een nieuwe aanvulling: “Alsof alles mis moest gaan. Het vluchtplan waarop vermeld staat hoeveel passagiers er aan boord zijn, is niet naar het vliegveld Eindhoven gestuurd. Alleen in Melsbroek is een exemplaar ontvangen”. Uit onderzoek bleek dat het 'adresvak' op het formulier niet was ingevuld.

Alle woordvoerders vroegen zich af waarom kort na de ramp drie medewerkers van de luchtmacht uit hun functie zijn gezet. De commandant van de vliegbasis was een van hen. “Dat wijst toch op een algemene verantwoordelijkheid, maar de volgende vraag is dan of we niet ook naar de hogere rangen of wellicht ook de politieke leiding van het ministerie moeten kijken”, stelden verschillende woordvoerders. Daar is volgens minister Voorhoeve geen enkele aanleiding voor.

“De luchtmacht heeft naast de officiële onderzoeken ook een eigen huishoudelijk onderzoek ingesteld, waaruit bleek dat de drie medewerkers tekort zijn geschoten in hun functioneren. Ze konden hun verantwoordelijkheden niet aan en daarom hebben wij als bewindslieden het besluit genomen hen uit hun functies te zetten. De luchtmacht als organisatie heeft niet gefaald”.

Diverse woordvoerders wilden meer informatie over de constructie van het Lockheed-vliegtuig met het oog op het veelvuldig personenvervoer, dat volgens enkele woordvoerders steeds vaker een civiel karakter heeft. Het technisch onderzoek na de ramp bracht aan het licht dat de meeste nooduitgangen zodanig waren ontzet dat het de inzittenden niet lukte om ze te openen. De bewindslieden zullen daar schriftelijk over rapporteren en verwezen naar een nog te verwachten nadere analyse van de Raad van Advies voor Luchtvaartongevallen (met militaire vliegtuigen).

Een verzoek van de VVD-fractie om personenvervoer met 'de Hercules' zolang op te schorten, wordt niet ingewilligd. Volgens Gmelich Meyling geeft “één enkel ongeval” daarvoor onvoldoende aanleiding. “Het veiligheidsrecord van dit type vliegtuig is uitstekend”, aldus de staatssecretaris.