Geschokte Kohnstamm gaat paspoorten beter beveiligen

DEN HAAG, 18 OKT.Het kabinet informeert de Tweede Kamer zo snel mogelijk over maatregelen die het Nederlandse paspoort beter beveiligen.

Dit zegde staatssecretaris Kohnstamm (Binnenlandse Zaken) gisteren toe tijdens het debat over de nieuwste problemen met het paspoort. Kohnstamm zei dat hij net als de Kamer “geschokt” is door de omvang van de paspoortvervalsingen. De Kamer eist op de kortst mogelijke termijn uitleg.

Woensdag meldde het Interregionaal Rechercheteam Noord- en Oost-Nederland na een onderzoek naar mensensmokkel dat het nieuwe paspoort, dat op 1 januari 1995 werd ingevoerd, verrassend eenvoudig is te vervalsen. Volgens Kohnstamm zijn bij dat onderzoek 110 valse Nederlandse paspoorten ontdekt.

Kohnstamm wil van het Duitse Bundeskriminalamt (BKA), vaste controleur van het Nederlandse paspoort, gegevens over de betrouwbaarheid van het paspoort. Het BKA en de Centrale Recherche Informatiedienst (CRI) gaven in 1993 een positief advies af over het paspoort. Dat strookt niet met de ervaringen van het IRT Noord- en Oost-Nederland, concludeerde de Kamer. Kohnstamm wil onderzoeken of het oorspronkelijke materiaal zoals gebruikt voor de testexemplaren van het paspoort, is gewijzigd en of er inmiddels “misschien anders met het paspoort wordt omgesprongen”.

Kohnstamm houdt er rekening mee dat de ontdekking van het IRT “het begin van een nieuwe serie” paspoortdebatten heeft ingeluid. “Het feit dat paspoorten zijn vervalst betekent dat dit ook door anderen kan worden gedaan. Of dat ook gebeurt, weet ik niet.” Hij bestreed echter dat het kabinet en de Tweede Kamer in 1993 en 1994, toen de besluiten over de invoering werden genomen, hebben “geblunderd”. “We hebben toen bij ons volle bewustzijn ingestemd met de invoering, op basis van de gegevens die toen bekend waren”, aldus Kohnstamm. Kohnstamm is overigens voor de zomer op de hoogte gesteld van problemen met één van de veiligheidskenmerken van het paspoort. De zaak staat volgens hem los van het onderzoek van het IRT. De staatssecretaris heeft na overleg met het Bundeskriminalamt direct actie laten ondernemen, zei hij gisteren.

Vlak voor het debat van gisteren informeerde Kohnstamm de Kamer ook nog over een ander zaak. Bij de produktie van ongeveer 60.000 Nederlandse paspoorten is een fout opgetreden door een defect in de afdekfolie. Hoewel de fout niet met het blote oog is te zien en het risico voor de paspoorthouder gering is, heeft Kohnstamm besloten de defecte paspoorten terug te nemen. Van de partij defecte paspoorten blijken er tweeduizend te zijn uitgegeven door circa honderd gemeenten. De fabrikant, de firma Van Enschede/Sdu, die het ministerie van het probleem op de hoogte stelde, merkte de fout zelf op. De produktiefout staat volgens de betrokkenen los van het probleem met de veiligheidskenmerken van het nieuwe paspoort.

Ook staatsssecretaris Schmitz (Justitie) was gisteren naar de Kamer geroepen om uitleg te geven over de mensensmokkel en het vermeende misbruik van de Nederlandse asielprocedure. Volgens Schmitz is er geen enkele reden voor een “allesomvattend onderzoek” naar de zaak, zoals de CDA-fractie had gevraagd. “Minister Sorgdrager en ik hebben van meet af aan prioriteit gegeven aan het fenomeen mensensmokkel.” Zij merkte verder op dat de Nederlandse asielprocedure goed werkt. De vluchtelingencommissaris van de Verenigde Naties (UNHCR) heeft dit onlangs laten weten, aldus Schmitz.

CDA-woordvoerder De Hoop Scheffer, die het debat had aangevraagd, vroeg zich af of het paspoort inmiddels niet “besmet” is geraakt. Het is dringend gewenst de geloofwaardigheid in het reisdocument te herstellen, meent hij. “Ook als dat betekent dat de paspoorten weer volledig centraal moeten worden geproduceerd.”