Veilige pasfoto kost enkele guldens meer

ROTTERDAM, 17 OKT. Een kwestie van geld en vooral goed opletten. Direkteur F.Schomper van Dorned BV vindt het maken van een beter paspoort niet ingewikkeld. “We hebben al enige tijd de beschikking over de techniek om een pasfoto zo te beveiligen dat het geen zin meer heeft om die uit de pas te verwijderen en te vervangen door een andere”. Waarom die behandeling achterwege wordt gelaten? “Om een paar gulden uit te sparen”.

Zijn lamineerbedrijf Dorned BV in Zoetermeer levert het laminaat, het beschermlaagje voor paspoorten in 36 landen. “Al 15 jaar werken we in Hongkong, dat een van de best beveiligde paspoorten heeft. Net als Duitsland.” Schomper is vanaf het begin betrokken bij het nieuwe Nederlandse paspoort; het kunststoflaagje met de ingebouwde beveiligingen komt uit zijn bedrijf, evenals de bijbehorende apparatuur.

Het Interregionaal Rechercheteam Noord- en Oost-Nederland heeft bij een onderzoek naar grootschalige mensensmokkel zeshonderd vervalste paspoorten aangetroffen. De documenten kwamen uit verschillende landen, opvallend vaak ook uit Nederland. In een door het team gemaakt videofilmpje toonde een 'meestervervalser' hoe hij van het Nederlandse paspoort het laminaat loshaalde om daarna de foto te verwijderen en te vervangen door een andere. “Alles is na te maken, laten we daar even van uitgaan”, zegt Schomper. “Maar het gaat om de tijd die dat vervalsen vergt en verder is belangrijk wat enkele eenvoudige controles aan het licht kunnen brengen”. Daarvoor is onder meer een apparaatje ontwikkeld: de 'retroviewer'. “Het kost nog geen 40 gulden”, zegt Schomper. In de viewer ziet men onmiddellijk of er met het laminaat is geknoeid op een manier zoals de inmiddels gearresteerde vervalser deed. “Wij gebruiken laminaat van het bedrijf 3M. De structuur van het laagje verandert zodra iemand dit probeert los te krijgen”.

Schomper benadrukt dat loslaten nog altijd tot de uitzonderingen behoort. “Heel belangrijk is dat het materiaal op de juiste temperatuur, 140 graden, is gebracht. Dat is bepalend voor de hechtingsgraad”, zegt Schomper. Het lamineren gebeurt in de gemeentehuizen, waar in de afgelopen jaren ook de bijbehorende apparatuur is geïnstalleerd. In de werkinstructie 'paspoort' voor gemeenteambtenaren staat vetgedrukt dat de juiste, stabiele temperatuur een noodzaak is voor een goed paspoort.

De beveiliging voor de pasfoto is in feite een extra chemische behandeling, die met speciaal licht te herkennen is. Op deze manier wordt snel duidelijk of in het paspoort de originele foto werd vervangen. Verwisseling van de foto - waar het bij de meeste vervalsingen om draait - wordt hierdoor vrijwel onmogelijk, tenzij de vervalsers over het door de fabrikant gebruikte materiaal beschikken.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken is de afgelopen jaren het afzonderlijk beveiligen van de pasfoto enkele malen aan de orde geweest. Een geavanceerde behandeling waarbij de foto als het ware in het papier zou worden geïntegreerd viel af als 'te duur en te ingewikkeld', ook al omdat in de gemeentehuizen dan weer kostbare apparatuur moest worden geïnstalleerd. “Er was nu eenmaal gekozen voor een decentrale afgifte”, aldus de woordvoerder. Het alternatief om de foto te voorzien van een kartelrand werd volgens haar verworpen als 'te ouderwets'.

Het is overigens niet de eerste keer dat het Nederlandse paspoort opduikt bij internationale mensensmokkel. Een onderzoek door de Centrale Recherche en Informatiedienst (CRI) aan het begin van de jaren negentig bracht 700 vervalste documenten aan het licht.