Oud-minister over 'haar' paspoort; 'Pas was fraudebestendig, dacht ik'

DEN HAAG, 17 OKT. Een parlementaire enquête, twee afgetreden bewindslieden, en ontelbare ruzies kenmerkten de invoering van het nieuwe paspoort. In augustus 1994 presenteerde toenmalig CDA-minister D.Y.W. de Graaff-Nauta (Binnenlandse Zaken) het nieuwe Nederlandse reisdocument. Van het paspoort zouden zes jaar lang omstreeks dertien miljoen exemplaren worden vervaardigd door Joh. Enschedé.

“Ik dacht een fraude-bestendig document in handen te hebben. Maar het onderzoek van het IRT Noord- en Oost-Nederland bewijst iets anders”, constateerde de Graaff-Nauta vanmorgen. “Ik ben me een hoedje geschrokken.” Een reactie uit Sneek van de bewindsvrouwe van Binnenlandse Zaken die verantwoordelijk was voor het nieuwe paspoort.

Het Duitse Bundeskriminalamt toonde in 1994 aan dat ook het nieuwe paspoort te vervalsen was. Heeft de politiek bewust voor dat risico gekozen?

“Het nieuwe paspoort is getetst door CRI, marechaussee, en Bundeskriminalamt. Een aantal aanbevelingen van de Duitse rechercheurs hebben we overgenomen, andere niet. Die aanbevelingen vonden we minder belangrijk; deze keuze werd breed politiek gedragen.”

Volgens de Duitsers zou een langere produktietijd tot een beter, en duurder, document leiden. Dat valt toch niet in de categorie 'minder belangrijk'?

“Ik denk dat ieder paspoort is te vervalsen. Op een gegeven neemt je een beslissing, en de keuze van het kabinet Lubbers werd breed politiek gesteund. Maar ik was gisteren wel zeer verbaasd over het gemak waarmee het nieuwe paspoort kan worden vervalst.”

Tijdens het vorige kabinet werd gekozen voor afgifte van de paspoorten op verschillende plaatsen. U wist dat ook die keuze niet tot de maximaal haalbare beveiliging zou leiden.

“Dat klopt. Er is toen gekozen voor betere bediening van de burger. Maar ook dat is een keuze geweest die breed door het parlement is gesteund.”

Moet het paspoort weer door één instantie worden uitgegeven om de kans op fraude te verminderen?

“Ik ga mijn opvolgers niet voor de voeten lopen. Als burger heb ik er wel een mening over: de manier van distributie moet tegen het licht worden gehouden. Het is niet te accepteren dat er met een vervalst Nederlands paspoort zo'n grootscheepse mensensmokkel mogelijk is. Dat kunnen we niet tolereren.”

In 1988 leidde een poging van Buitenlandse Zaken om een fraudebestendig paspoort te maken tot de val van VVD-minister Van Eekelen en uw partijgenoot staatssecretaris Van der Linden. Gaat het CDA nu een rekening vereffenen?

“Het CDA heeft het huidige paspoort, zowel het document als de methode van verstrekken, volledig gesteund. Wanneer de fractie het op de man gaat spelen, krijgen ze dat als een boemerang terug. Het gaat om de zaak en niet om de personen. Ik denk dat de fractie reëel genoeg is om deze strategie te kiezen.”