Luchttaxi voor werk en plezier

Een vliegtuig is te huur voor de prijs van vijf tickets in de business class van een lijnvlucht. 'Alleen al in Europa kunnen wij op zo'n tweeduizend vliegvelden terecht.'

DE ANTONOV 124, 's werelds grootste vrachtvliegtuig, stond met een lading bederfelijke waar in de vorm van levensmiddelen op het vliegveld van Warschau. Het toestel moest weer snel de lucht in, maar kon niet omdat zijn hydraulisch systeem met oliegebrek te kampen had. De vloeistof was alleen in Nederland verkrijgbaar en werd binnen vier uur in Warschau afgeleverd, zodat de Antonov nog net op tijd kon opstijgen. “Dank zij een van onze luchttaxi's”, vertelt Wiebe Bosma, directeur van Rijnmond Air Services bv in Rotterdam, “een tweemotorige Mitsubishi Marquise, die na het alarmtelefoontje van de expediteur naar Schiphol-Oost vloog en een mannetje met tien jerrycans olie oppikte om met gezwinde spoed naar Polen af te reizen.”

Rijnmond Air Services behoort tot de elf Nederlandse luchtvaartmaatschappijen en -maatschappijtjes die inzetbaar zijn voor ongeregeld chartervervoer, dat meestal een zakelijke inslag heeft. Het fenomeen geniet de laatste jaren een toenemende belangstelling van de kant van het bedrijfsleven, meldt Jan Roosjen van Aero Dynamics op Schiphol-Oost, een broker ofwel makelaar, die bemiddelt tussen vraag en aanbod. Hij schrijft die trend deels toe aan “het groeiende besef dat het huren van zo'n charter grote voordelen biedt ten opzichte van lijndiensten”. Een andere stimulerende factor is volgens hem de verbeterde economie na een periode van recessie. “Ook dat vergroot de animo om een charter te nemen.”

De gebruiksmogelijkheden zijn legio, zo blijkt uit de bonte stoet voorbeelden die hij opsomt. Geld- en goudtransport van Genève naar Amsterdam, wekelijkse contractbespreking bij een bank in Cardiff, vervoer van onderdelen naar de off-shore-industrie, beursreizen naar onder andere Hannover en Frankfurt, studiereis van een groep architecten naar Lyon, rondvlucht boven het Thialfstadion tijdens de WK schaatsen, persreis voor de introductie van een nieuw automerk in Jerez en Lanzarote en troepenverplaatsing voor de Koninklijke Landmacht naar Zagreb.

De branche beschouwt zich als de leverancier van maatwerk, waar de reguliere lijndiensten en vakantiecharters zich met 'confectie' bezighouden. Roosjen: “Het aantal potentiële bestemmingen bijvoorbeeld is niet te vergelijken. Alleen al in Europa, nog exclusief Rusland, kunnen wij op zo'n tweeduizend vliegvelden terecht, terwijl er door de lijntoestellen slechts zestig rechtstreeks worden aangevlogen. Daar komt bij dat we op elk gewenst moment van de dag of de nacht kunnen vertrekken. De inchecktijden zijn minimaal, van vertragingen is zelden sprake en desgewenst staat de champagne gekoeld.”

Hij rekent voor dat de prijs per persoon in de regel niet meer dan het business class-tarief van lijndiensten bedraagt, althans bij minimaal vijf personen per vlucht en van maandag tot vrijdag. “Dat laatste heeft de maken met de weekendreducties die lijndiensten bieden.” Uit Roosjens tarieflijst: een charter-dagretour Amsterdam-Kopenhagen, gebaseerd op een 8-persoonstoestel, kost de hurende instelling tussen de 7.500 en 9.700 gulden, afhankelijk van het type vliegtuig. Praag noteert 7.900 à 12.800 gulden en Warschau tussen de 12.100 en 16.500 gulden. Er zijn standaard twee vliegers - een gezagvoerder en een co-piloot - aan boord, ook wanneer het transport een simpel vrachtje olie met begeleider omvat.

Van alle vluchten, schat men bij Aero Dynamics, wordt slechts twee procent per helikopter uitgevoerd. Roosjen: “Helikopters zijn nu eenmaal veel duurder door hun gecompliceerde systeem en ze vliegen aanmerkelijk langzamer.” Maar een voordeel van deze toestellen is dat ze praktisch overal kunnen landen en weer opstijgen, mits de burgemeester van de betrokken gemeente daarvoor toestemming geeft. “Laatst hadden we iemand die op een berg in de Franse Alpen moest zijn. Hij vloog per lijndienst naar Genève, waar een helikoper klaar stond, die hem op de exacte plaats afzette.”

De vloot voor ad hoc-charters bestaat uit propellertoestellen, propjets en straalvliegtuigen, in het laatste geval tot een maximum van 530 passagiers. De actieradius van dit vervoerssysteem is in beginsel onbeperkt, maar verreweg de meeste vluchten vanaf Nederlandse vliegvelden voltrekken zich binnen Europa. Populaire bestemingen zijn de Scandinavische landen, omdat er op de lijndiensten in die richting hoge tarieven gelden. “Je vliegt tegenwoordig net zo duur naar New York als naar Kopenhagen.” Reisjes binnen Nederland maken maar een fractie van de omzet uit.

Rijnmond Air Services bv op Zestienhoven - Rotterdam Airport - beschikt over vier toestellen: twee van het type Piper Navajo Chieftain, één Mitsubishi Marquise en één Fairchild Metro II. Per toestel, variërend van acht tot zestien passagiers, worden wekelijks gemiddeld drie vluchten gemaakt, meestal vanaf Rotterdam. Hiervoor zijn vijf vliegers in vaste dienst en enkele freelancers beschikbaar.

Directeur Bosma: “Onze verste bestemming tot nu toe was Noord-Afrika. We hebben er wel eens duikers en bergers gebracht, toen daar een tanker op de klippen liep. Maar in 98 procent van de gevallen blijven we binnen Europa. Daar zitten veel ambulancevluchten bij. Een Nederlander rijdt aan de Rivièra tegen de vangrail en belandt zwaargewond in een ziekenhuis in Nice. Een alarmcentrale, SOS International of de ANWB, schakelt ons in om de man naar Nederland te halen. Dan vliegen we met dokter en verpleegkundige aan boord, medische apparatuur en speciale stretcher naar het vliegveld van Nice, waar de gewonde al in een ambulance ligt te wachten.”

Andere vluchten hebben een strikt zakelijk karakter. Bosma: “Een Nederlandse bank staat op het punt een Britse concurrent over te nemen. Enkele directieleden moeten à la minute naar Londen voor cruciale onderhandelingen of om een contract te tekenen. En zo geschiedt per luchttaxi. Wij blijven op het vliegveld wachten tot de heren terug zijn, men is in één dag uit en thuis en dat kan omdat we zelden te maken hebben met slottijden. Dan gaat zo'n vliegveld letterlijk op slot door een hausse in het luchtverkeer, maar omdat wij met kleine toestellen vliegen, hebben we daar in negen van de tien gevallen geen last van.”

In de sector 'business' valt ook een spoedvlucht van cameralieden naar Cyprus, het bezoek van enkele houtimporteurs naar Ornskjöldsvik en de aflossing van de bemanning van een vissersboot in Biarritz. Een meer recreatief karakter hebben een personeelsreis naar de 'Bierfeste' van München en een privé-vlucht naar Zaragoza om Ajax voor de supercup te zien spelen.

Bosma van Rijnmond Air Services: “Dan was er nog dat luxe cruiseschip, dat in Cannes arriveerde, waar de catering ontdekte dat er geen kaviaar meer aan boord is. Een kleine ramp natuurlijk. We werden gebeld en vlogen ijlings met een vracht verse kaviaar naar het vliegveld van Cannes, waar een auto gereed stond voor transport naar de haven. De passagiers schijnen er niets van te hebben gemerkt.”