Lebed geïsoleerd door aantijgingen; Machtsstrijd naar climax in Moskou

MOSKOU, 17 OKT. De Russische machtsstrijd loopt naar een climax. Premier Tsjernomyrdin heeft vanmorgen zijn minister van Binnenlandse Zaken gedeeltelijk gesteund in diens vergaande aantijgingen tegen Aleksandr Lebed, die “een sluipende coup” zou voorbereiden en een eigen leger oprichten.

Maar Tsjernomyrdin sprak de dreiging van “muiterij en staatsgrepen” zelf wel tegen. Hij riep de Russische strijdkrachten op kalm te blijven.

De premier sprak na afloop van een spoedvergadering met de chefs van de veiligheidsdiensten. Hij had die bijeengeroepen na een waarschuwing van minister van Binnenlandse Zaken Anatoli Koelikov, gisteren, dat Jeltsins veiligheidsadviseur Lebed een “sluipende coup” aan het voorbereiden is. Lebed zou daarvoor een eigen leger aan het oprichten zijn van 50.000 man. Hij zou bovendien kunnen rekenen op de steun van 1.500 Tsjetsjenen. Een woordvoerder van de Tsjetsjeense rebellen sprak dit gisteravond tegen.

De opmerkelijke beschuldigingen, die door Lebed gisteravond als “absurd” werden tegengesproken, joegen de politieke spanning in Moskou aanzienlijk op. Met president Jeltsin wachtend op een hartoperatie woedt er al weken een machtsstrijd die het karakter heeft aangenomen van een modderbadgevecht. Maar zo boud als de beweringen van Koelikov waren de aantijgingen over en weer nog niet geweest. Een woordvoerder van Jeltsin liet weten dat de president “buitengewoon bezorgd” was en van premier Tsjernomyrdin gedetailleerde uitleg verlangt.

“Ik wil mijn bezorgdheid niet verbergen over het feit dat een aanzienlijk deel van wat minister Koelikov zei overeenkomt met de waarheid”, zei Tsjernomyrdin vanmorgen. Hij voegde eraan toe niet te geloven dat er een staatsgreep dreigt, maar veroordeelde de rivaliteiten die aan de oppervlakte komen sinds de ziekte van de president. “De onverantwoordelijkheid en incompetentie van het zelfgekweekt bonapartisme gaan duidelijk te ver.” Het politieke gewicht van Tsjernomyrdins woorden was rond het middaguur nog niet duidelijk. Hij zou vanmiddag verslag uitbrengen aan Jeltsin. Lebed en Koelikov waren beiden bij de vergadering aanwezig.

De jongste politiek rel in Moskou begon gistermiddag toen Koelikov een persconferentie over Tsjetsjenië aangreep voor de presentatie van naar eigen zeggen “compromitterend materiaal” over Lebed. Lebed, die er geen geheim van maakt het presidentschap te ambiëren, is volgens de minister bezig zijn ambitie met “antigrondwettelijke middelen” te realiseren. “Aleksandr Ivanovitsj Lebed heeft besloten in de nabije toekomst te beginnen met het gebruik van geweld, zonder te wachten op de presidentsverkiezingen van het jaar 2000”, aldus minister Koelikov.

Pagina 5: 'Lebed richt eigen leger op'

Deze nieuwe legereenheid zou zijn gebaseerd op het Franse Vreemdelingenlegioen en onder andere dienen ter bestrijding van terrorisme. Koelikov suggereerde dat Lebed dit legioen voor eigen politieke doeleinden zou inzetten. Lebed was volgens hem ook al bezig met het inrichten van “een parallelle generale staf”.

Koelikov zei dat hij al deze informatie inmiddels ter beschikking heeft gesteld van premier Tsjernomyrdin, die tijdens de afwezigheid van Jeltsin gedeeltelijk voor de president invalt. De persconferentie was volgens de minister bedoeld als 'ernstige waarschuwing'. “Wat staat de inwoners van Rusland te wachten als Lebed aan de macht komt door een sluipende staatsgreep?” De minister voegde toe dat hij extra veiligheidsmaatregelen had afgekondigd in verband met de dreiging van terroristische aanvallen door Tsjetsjenen.

Tsjernomyrdin bevestigde vanmorgen dat de veiligheidsmaatregelen op niet nader genoemde “gevaarlijke plaatsen” zijn versterkt. Maar de politie van Moskou zei geen bijzondere orders te hebben ontvangen en in de straten van de hoofdstad was niets ongewoons te merken.

Lebed zelf hield gisteravond een geïmproviseerde persconferentie waarin hij alle beschuldigingen ontkende. “Zijn tong is met hem op de loop gegaan. De arme man heeft alles fout”, zei hij over Koelikov en hij kondigde aan de minister wegens smaad voor de rechter te dagen en dan de symbolische schadevergoeding van één roebel te eisen. Lebed geloofde dat eerder Koelikov dan hijzelf als gevolg van het incident zou worden ontslagen. De veiligheidsadviseur zei dat hij wel met de ministeries van binnenlandse zaken en defensie had overlegd over de oprichting van een nieuw soort brigade van 3.000 tot 3.500 man.

Lebed en Koelikov liggen politiek met elkaar overhoop sinds Lebed in augustus president Jeltsin vroeg de minister te ontslaan. Volgens Lebed is Koelikov één van de hoofdschuldigen van het Russische militaire fiasco in Tsjetsjenië. Jeltsin hield Koelikov echter het hand boven het hoofd en liet zich juist geprikkeld uit over Lebed, hoewel die wel - in Jeltsins opdracht - de oorlog in de deelrepubliek tot staad had gebracht. De robuuste Lebed, generaal buiten dienst, is uitgegroeid tot Ruslands meest populaire politicus en hij zinspeelt er zelf regelmatig op dat zijn rivalen in het Kremlin hem liever kwijt zijn dan rijk.