Clinton winnaar in laatste tv-debat

WASHINGTON, 17 OKT. In het tweede en laatste televisiedebat tussen de twee Amerikaanse presidentskandidaten heeft Bill Clinton alle aanvallen van zijn uitdager Bob Dole op de integriteit van zijn regering genegeerd.

De verschillende affaires waarin Clinton is verwikkeld kwamen in het debat, dat anderhalf uur duurde, slechts kort aan de orde. Minder dan drie weken voor de verkiezingen was het debat vooral belangrijk voor Dole, die in opiniepeilingen nog altijd meer dan tien punten achter staat. Maar Dole slaagde er niet in het debat naar zijn hand te zetten, vooral niet omdat beide partijen van te voren waren overeengekomen dat 113 speciaal geselecteerde kiezers in de zaal de vragen mochten stellen.

Zo bepaalden de vragenstellers grotendeels het verloop van de discussie, en niemand van hen stelde ook maar één vraag over Whitewater, Travelgate, Filegate of de recentelijk opgekomen kwestie over mogelijk illegale financiële bijdragen uit Indonesië aan de Democratische verkiezingskas. Wel vroegen ze naar onder meer de belastingen, gezondheidszorg, ziektekostenverzekering, de bijstand en het Midden-Oosten.

De eerste peilingen gaven aan dat de meeste televisiekijkers (56%) Clinton zagen als overwinnaar in het debat. Slechts 27 procent zag Dole als het sterkst. Aan het slot van de avond bedankte Dole iedereen “die nog kijkt”, alsof hij besefte dat hij er niet ingeslaagd was een dramatische wendig te geven aan de verkiezingscampagne.

“Het leidt geen twijfel dat veel Amerikanen hun vertrouwen in de regering hebben verloren”, zei Dole aan het begin van het debat. “Bijna dagelijks zien ze schandalen de kop opsteken, ze zien ethische problemen in het Witte Huis, ze zien dat 900 FBI-dossiers over particuliere personen verzameld worden door iemand in het Witte Huis waarvan niemand weet wie hem aangenomen heeft”. Maar Dole nam niet de tijd om uit te leggen wat die verschillende schandalen behelzen, en evenmin wat Clinton en zijn medewerkers precies hebben misdaan. Daardoor was zijn aanval waarschijnlijk voor veel televisiekijkers niet helemaal begrijpelijk. Ook richtte Dole zich niet rechtsstreeks tot de president, maar tot de vragenstellers die op kleine tribunes om de twee rivalen heen zaten. Daardoor was zijn aanval indirect en minder scherp dan zijn campagnestaf de afgelopen dagen had aangekondigd. Bovendien was herhaaldelijk de samenhang in Doles betoog zoek, of waren zijn gedachtensprongen slechts te volgen voor politieke insiders.

Clinton stelt allang iedere kritiek op zijn optreden in die affaires voor als verkiezingspraat of persoonlijke beledigingen aan het adres van hem en zijn vrouw. Zijn enige reactie was gisteren: “Een belediging heeft nog nooit een baan geschapen, een kind een opleiding gegeven of een gifstortplaats opgeruimd.”

Het in opinie-onderzoek gespecialiseerde bureau Gallup had voor het debat, dat gisteren in het Shiley-theater van de Universiteit van San Diego werd gehouden, 113 inwoners van San Diego en voorsteden uitgezocht die zeiden dat ze nog niet hadden besloten op wie ze op 5 november gaan stemmen. Om de beurt mochten zij aan Dole of Clinton vragen stellen. De kandidaten kenden de vragen van te voren niet. Aan de beurt kwamen onder meer een militair, een cardioloog, een reisagent, een huisvrouw, een leraar vechtsport en een werkloze.

Het was duidelijk dat Clinton zich meer dan Dole op zijn gemak voelde in de informele opzet van het debat en het persoonlijke contact met de vragen stellers. Hij antwoordde niet alleen, maar informeerde soms ook zelf naar bijvoorbeeld de achtergrond van een vragensteller.

Clinton wees herhaaldelijk op de zonnige economische situatie waar het land in verkeert. Maar volgens Dole heeft het land “de slechtste economie van de eeuw”. Clinton reageerde daarop door de aanwezigen in San Diego te herinneren aan de economische depressie die hun staat, Californie, vier jaar geleden nog in haar greep hield.