Chirac en Juppé hakten zelf knoop door

PARIJS, 17 OKT. Het is zonder twijfel de meest geheimzinnige en de minst lucratieve privatisering van het jaar. President Chirac en premier Juppé schijnen zelf de knoop te hebben doorgehakt, tegen de opvatting van de ministers van defensie, industrie en financiën. Jean-Luc Lagardère, de flamboyante media- en defensie-entrepreneur mag Thomson, de licht verwelkte bloem van Frankrijks elektronica-ambities overnemen.

De keus heeft iets onwaarschijnlijks: Thomson is vele malen groter dan zijn nieuwe eigenaar. Maar het geval-Thomson bewijst opnieuw wat minister van financiën Jean Arthuis gisteren niet voor het eerst opmerkte: “De staat is een bijzonder slechte ondernemer gebleken.” Thomson heeft veel schuld en is diep in de rode cijfers geraakt. Verkoop is geboden. Naar nu duidelijk wordt: met enige miljarden guldens toe.

Matra Défense, sterk in militaire raketten en satellieten, gaat de vooraanstaande defensie-elektronica-poot van Thomson leiden als een sterk, Europees bedrijf leiden. Uit respect voor het kwalitatief hoogstaande bedrijf Thomson CSF gaat het nieuwe geheel Thomson Matra heten. Het wordt vooral een Frans en een 'verticaal' bedrijf, dat er naar streeft alle defensie-elektronica op de grond en in de lucht te kunnen leveren. Hollandse Signaal heeft nieuwe Franse pleeggrootouders gevonden.

De verliezer na een maandenlange lobby-guerilla is het even Franse Alcatel-Alsthom-concern, wereldwijd groot in telecommunicatie èn uniek in de produktie van energiecentrales en hoge snelheidstreinen. Het lijdt als nominaal privaat bedrijf even zeer aan de moeilijk te beheersen consequenties van een bestaan in het melkwegstelsel van de Franse staatseconomie.

De aandelen schoten gisteren overigens omhoog na het bekend worden van de keus van de Franse regering. Kennelijk zien beleggers liever dat Alcatel niet in defensie gaat en zich concentreert op telecommunicatie en/of energieproduktie: de voorgenomen fusie met Framatome blijft prioriteit nummer één van Alcatel-baas Tschuruk.

De beslissing van de Franse regering breekt enerzijds met die vastgelopen voorkeur voor economisch dirigisme en is er tegelijkertijd weer een schoolvoorbeeld van. Dit keer prevaleerden defensiebelangen en de wens in een geherstructureerde Europese defensie-industrie de boventoon te voeren boven de ultieme industriële logica. Die zou via de Alcatel-optie hebben geleid tot een snellere samensmelting met de Britse branchegenoot GEC.

Herstructurering op Europese schaal zou nu moeilijker tot stand kunnen komen. Chirac wil liever de sterkste in een zwakkere Europese defensie-industrie zijn, dan een sterke evenknie van Britse en Duitse belangen in een optimaal gereorganiseerd veld.

Parijs laat jaren investeren in de consumenten-elektronica zonder vorm van proces schieten. Eind jaren tachtig werd RCA in de Verenigde Staten nog gekocht. Op die basis is Thomson, tot gisteren de enige Europese concurrent van Philips op dit niveau, in Amerika de grootste tv-en video-maker geworden. En technologisch bij de tijd. Dat de Koreaanse bulkproducent Daewoo zich nu van dit relatief juweel in Frankrijks industriële kroon kan meester maken, stemt oppositie en bonden bitter. De verkoopprijs wordt pas onthuld na goedkeuring van de Europese Commissie en de Franse Privatiseringscommissie.

Gezegd wordt dat Daewoo maar een paar miljard franc hoeft te betalen, terwijl Thomson Multimedia het meeste van zijn schuldenlast (16 miljard francs) achterlaat bij de Franse staat en voor een kleiner deel bij Lagardère.