Trio Morcheeba maakt geheimzinnige triphop

De 'realistische hippies' van het Engelse poptrio Morcheeba maken atmosferische triphop, muziek om het hectische stadsleven mee buiten te sluiten en een joint bij op te steken.

Artiesten hebben soms ook zelf iets aan de gesprekken die je met ze voert. Zo zou de muzikale toekomst van het Engelse poptrio Morcheeba wel eens drastisch kunnen veranderen door dit interview. Ik vroeg zangeres Skye Edwards, de fluweelzachte stem van Morcheeba, of ze wel eens iets heel anders zou willen doen. Zingen bij harde muziek, bijvoorbeeld. “Zoals Skunk Anansie, bedoel je?” zei Skye. “Dat doe ik wel eens. Mijn zangleraar gaf me laatst opdracht om te gillen zoals die zangeres doet, om te zien of ik het kon zonder dat mijn stem eraan ging.” De twee andere leden van de groep, de broers Ross en Paul Godfrey, staarden haar ongelovig aan. “Kun je dat?” “Ja hoor”, antwoordde ze. “Skye, wat zeg je nu!” zei Paul, “dat heb je ons nooit verteld! Ik heb al heel lang plannen voor een paar hardere nummers.”

Wie weet stapt Morcheeba dus af van het soort dromerige, ontspannen muziek dat te horen is op het debuut Who Can You Trust? Hun muziek ligt in de triphop-lijn van Massive Attack en Portishead: geheimzinnig klinkende liedjes met lome ritmes. “Wij zijn de laatsten die nog met een originele variant van triphop komen”, zegt Paul. “Massive Attack verwerkte soul en reggae in de muziek, Portishead klinkt als filmmuziek, Tricky is gewoon leip, Moloko is funky en wij zijn bluesy.” Niet dat je de cd meteen met blues in verband zou brengen, overigens: hooguit enkele gitaarpartijen, hier en daar. Opvallender is het atmosferische, transparante geluid. “We zijn ongeveer een jaar bezig geweest met het uitwerken van het concept van de cd”, vertelt Paul, “en een groot deel van die tijd waren we bezig met het weghalen van instrumenten die we er eerder in hadden gestopt.”

“We wilden een verlaten, ruimtelijk effect”, vult Ross aan, “een ruimte creëren waarin de stem van Skye kon zweven.” Het resultaat is indrukwekkend. De intieme zang van Skye, begeleid door zorgvuldig opgebouwde, subtiele klanken, roept een heel eigen wereld op, waarin het prettig vertoeven is. “Ik wilde graag een plaat maken waar ik naar kan luisteren als ik stoned ben”, zegt Paul, “muziek waarmee ik het hectische leven in Londen buiten kon sluiten. En ik vind Skye's stem zo mooi dat ik de cd nog vaak draai, ik krijg er niet gauw genoeg van.”

De cd verwijst hier en daar naar de jaren zestig. 'Tune in, drop out, and love', zingt Skye bijvoorbeeld in Trigger Hippie. “We zijn realistische hippies”, zegt Paul. “We beseffen dat mensen geweld en oorlog nodig hebben, dat je er niet zo maar vanaf komt. Die titel is een woordspeling op 'trigger happy', het is geïnspireerd op een verhaaltje dat ik hoorde op de radio, over een man die zich een cowboy waant en door de politie wordt neergeschoten omdat hij met een geweer in het rond begint te schieten. Maar hij schoot met losse flodders.” De leden van Morcheeba zijn trots op hun songs. Volgens Ross is hun werkwijze anders dan die van hun triphop-collega's: ze schrijven de liedjes op een akoestische gitaar, en gaan vervolgens aan de slag met de ritmes en de klankkleur. De anderen beginnen volgens hem met het laatste. “Als je goede liedjes hebt om mee te werken, is het veel gemakkelijker er iets moois van te maken dan wanneer een nummer het moet hebben van geluidseffecten die je toevoegt.”

Elk van de leden heeft een duidelijke rol. Paul, de oudste van de twee broers, is de leider. Hij heeft een doel voor ogen met de groep, hij schrijft de teksten en bedenkt de ritmes. “Ik ben op mijn elfde begonnen met een paar oude draaitafels te spelen”, vertelt hij. “Scratchen en beats maken, zoals je die in hiphop-muziek hoort.” Hij werkte vijf jaar in een opnamestudio, waar hij de kneepjes van het vak leerde.

Ross, zijn jongere broer, die tijdens het gesprek een joint draait (“onze naam is slang voor marihuana, wist je dat niet?”), speelt de ontspannen, bluesy gitaarpartijen, vaak slide-gitaar. Hij drong erop aan dat de muziek van de groep live gespeeld werd waardoor die minder statisch zou klinken dan de slechts met draaitafels gemaakte hiphop. De optredens zijn, doordat drie extra muzikanten meespelen, meer dan een reproduktie van de cd.

Skye, die haar vlechtjes knalgeel geverfd heeft, is de meest vrolijke en innemende van de drie. Ze wordt door de andere twee omschreven als 'puur'. Is ze dat? “Als sneeuw”, antwoordt ze, “nou ja, zo puur als je maar kunt zijn als je al een kind hebt.” Skye lacht veel om de ironische, soms cynische grapjes van de broers, wier grimmiger kijk op het leven voortkomt uit hun opvoeding. “Onze vader is een alcoholist, die gek is op geweren”, vertelt Paul. “Hij zag zich zelf als een verschoppeling, en liet ons veel films zien over outcasts met wie hij zich identificeerde. Hij stond er niet bij stil dat wij wat aan de jonge kant waren voor zulke gewelddadige films. Ik weet nog dat ik Taxi Driver van Martin Scorsese op mijn tiende zag, nogal een leuke film op die leeftijd. En Ross was pas vijf.”

De aanleg voor verslaving heeft Paul naar eigen zeggen overgenomen van zijn vader. “Alleen ben ik verslaafd aan werken, aan muziek maken.” Het gevolg daarvan is dat Morcheeba produktiever is dan Prince: de volgende twee albums zijn al geschreven, een filmsoundtrack is in de maak, en tussendoor werken ze ook nog aan de nieuwe cd van zanger David Byrne, die hen vroeg omdat hij zo onder de indruk was van Who Can You Trust?

In de soms trieste, paranoïde teksten van Paul (“Ik vertrouw mensen minder sinds ze mij zo vaak teleurgesteld hebben”) is de invloed van zijn vader te merken. Zo gaat Howling over iemand die zich nergens thuis voelt. Daar tegenover staan optimistischer songs, zoals Never An Easy Way, met de regel 'I'll get through somehow'. Ik vraag Skye of ze zich kan identificeren met Pauls teksten - zij moet ze zingen, per slot van rekening. “O ja”, zegt ze. “Ik heb ook wel tegenslagen gehad. Ik werd zwanger, terwijl ik dat niet gepland had. Toen ik erachter kwam dacht ik: oh nee! Wat moet ik nou? Maar...”, en ze begint met een glimlach te zingen: 'I'll get through somehow...'

Morcheeba: Who Can You Trust? China Records 0630-14373-2. Optredens: 17 oktober Paradiso, Amsterdam; 18 oktober Effenaar, Eindhoven; 19 oktober Tivoli, Utrecht.