Recordboete na 'bedriegen' van consument in VS

NEW YORK, 16 OKT. Agroproducent Archer Daniels Midland heeft een schikking getroffen met justitie en betaalt 100 miljoen dollar boete. Het bedrijf uit Illinois heeft schuld bekend aan illegale prijsafspraken en kartelvorming.

De boete is de grootste die ooit in een Amerikaanse anti-trustzaak is opgelegd. De schikking maakt een eind aan de recherche-onderzoeken, hoewel een van de topmannen van het bedrijf, Michael D. Andreas, nog niet vrijuit gaat. Deze Andreas is de zoon van Dwayne Andreas, die het bedrijf reeds decennia bestiert. Ook tegen Terrence Wilson wordt de zaak voortgezet.

De zaak tegen Archer Daniels Midland (ADM) kwam een jaar geleden in de openbaarheid toen een employee in een hoge functie, Mark Whitacre, als verklikker voor de FBI bleek te werken. Whitacre deed dat al enkele jaren en hielp bij het maken van video-opnames en geluidsbanden ten behoeve van een onderzoek. Bijna werd de ADM-zaak de zaak-Whitacre toen de laatstgenoemde een poging deed zich van het leven te beroven. Hij was namelijk op zijn beurt weer aangeklaagd door ADM, omdat hij voor miljoenen dollars valse declaraties zou hebben ingediend.

Justitie hield zijn ogen echter op de bal gericht en vervolgde ADM. Uiteindelijk leidde dit tot betalingen aan boetes van in totaal 190 miljoen dollar. Minister van justitie Janet Reno leidde een persconferentie in Washington waar het bedrijf gisteren te schande werd gezet. “Dit zal een boodschap de wereld in sturen”, aldus Reno. “ Wie zich schuldig maakt aan frauduleus gedrag jegens Amerikaanse consumenten, zal streng worden gestraft.”

De boetes zijn voor prijszetting van lysine en citric acid. Het zijn beide extracten van mais die respectievelijk worden gebruikt als smaakstoffen in respectievelijk dierenvoeder en frisdranken. Het bedrijf is al een paar keer eerder aangepakt door justitie, maar toen kwamen de bewijzen nooit boven tafel. In 1978 en 1982 zijn beschuldigingen geuit over prijsmanipulatie maar ADM hoefde nooit schuld te bekennen. Nu dat wel gebeurd is en ADM nog verder wordt vervolgd is het hek van de dam.

De raad van commissarissen, voorheen een verzameling marionetten die danste aan de touwtjes van de oude Andreas, zal een andere rol moeten gaan spelen om geen prooi te worden van boze aandeelhouders. De rol van de familie Andreas komt waarschijnlijk ten einde, omdat de jonge Andreas geen voldoende vertrouwen meer zal hebben. Institutionele beleggers hebben ook al geëist dat er het een en ander verandert. Morgen, tijdens de jaarvergadering, zullen de eerste resultaten te zien zijn.

ADM, dat zich tooit met de slogan 'supermarkt voor de wereld', geeft altijd gul aan politici van alle partijen. De oude Andreas geeft zowel aan Clinton als aan Dole en verkocht de laatste zelfs ooit een appartement in Florida. Sinds de presidentsstrijd tussen Nixon en Humphrey in 1968 doet hij dat al. Door de goede contacten in Washington heeft ADM royale subsidiëring voor zijn eigen produkten kunnen beinvloeden. Een onderzoeksrapport noemde ADM vorig jaar “de meest prominente steuntrekker in het Amerikaanse bedrijfsleven”.