Profit warnings bijten in geloofwaardigheid

ROTTERDAM, 16 OKT. Hoeveel profit warnings kan een bedrijf geven voordat de financiële geloofwaardigheid wordt aangetast? Philips kwam maandag met de tweede waarschuwing dit jaar: de tweede jaarhelft levert niet het verwachte herstel, terwijl eind maart ook al een waarschuwing werd gegeven.

Vorige week kwam detailhandelsconcern KBB met een scherpe neerwaartse bijstelling van het verwachte resultaat, vier weken na de publicatie van de ook al sombere halfjaarresultaten. Het groothandelshuis Otra deed het enkele maanden geleden wat subtieler: eind mei op de aandeelhoudersvergadering een voorzichtige waarschuwing, tweeëneenhalve maand later gevolgd door een zware mededeling toen de resultaten in Duitsland en Engeland ernstig tegenvielen.

De regels die de Amsterdamse effectenbeurs voor zo'n waarschuwing heeft zijn simpel, maar in de praktijk maakt elk bedrijf zijn eigen normen. Als een onderneming die aan de Amsterdamse effectenbeurs is genoteerd een hogere of juist lagere winst verwacht, moet zij dat terstond aan beleggers melden. De praktijk is weerbarstiger. Wat moet precies gemeld worden? Hoeveel details moeten beschikbaar komen? En hoe vaak kun je een profit warning doen? Eens per kwartaal, eens per jaar?

“Als je met grote regelmaat een profit warning moet geven, kost dat een stukje credibility”, zegt H. van Everdingen, hoofd beleggingsresearch van de Amsterdamse zakenbank Kempen & Co. “Een onderneming is zelf bezig de perceptie te creëren dat haar eigen verwachtingen niet al te serieus genomen hoeven te worden.”

Net als Van Everdingen heeft H. Hakker, aandelenstrateeg bij de zakenbank Barclays de Zoete Wedd, de indruk dat ondernemingen alerter zijn om mee-, maar vooral tegenvallers te delen met het beleggende publiek. “Dat voorkomt ook zaken als effectenhandel met voorkennis”, aldus Hakker. Vorig jaar ontstond een beursrel rond een winst waarschuwing van het drank- en voedingsconcern BolsWessanen. In aandelen en opties van het bedrijf werd een dag voor de publicatie van een lagere winstverwachting zo druk gehandeld, dat het Openbaar Ministerie inmiddels volop bezig is met een strafrechtelijk onderzoek.

Hakker vindt het niet zo'n probleem dat bedrijven als Philips al twee keer met een negatieve winstbijstelling zijn gekomen. “Als een bedrijf geen verwachting over de winst uitspreekt, wordt zij daar ook op nagewezen.” Hij tekent daarbij aan dat de ene bedrijfstak niet de andere is. “Voor een levensverzekeraar is de winst gemakkelijker te voorspellen dan voor een fabriek van halfgeleiders.”

Al zijn bedrijven alerter geworden, sommige, zoals de Koninklijke Shell, doen gewoonlijk geen enkele voorspelling, terwijl Heineken ruim een maand geleden beleggers een koude douche bezorgde, toen de halfjaarwinst ver achter bleef bij de verwachtingen van analisten en beleggers.

De koers van de aandelen Heineken ging direct 10 procent omlaag. Waar de “fout” lag is een heikel punt. Had Heineken tussentijds moeten melden dat het slechte zomerweer in Europa en de recente buitenlandse overname de winstgroei zouden drukken? Of waren de beleggers te enthousiast geweest?

Van Everdingen van Kempen & Co:“Heineken had zich bij zijn eerdere prognose dusdaning op de vlakte gehouden dat je niet kan zeggen dat tussentijds een profit warning gegeven moest worden. In Nederland is het nog niet zo geregeld als in Amerika, waar bedrijven zelf met een waarschuwing komen als zij merken dat de consensus opinie van de analisten duidelijk afwijkt van het beeld dat het bedrijf zelf heeft.”

Een winstwaarschuwing is overigens niet altijd een voorteken van echte malaise. Begin vorig jaar meldde ABN Amro op basis van de gang van zaken in de eerste twee maanden dat het resultaat tegenviel. Beleggers schrokken. De immer conservatieve ABN Amro zou zo'n waarschuwing niet zonder reden geven. De waarschuwing markeerde achteraf slechts de toenemende wispelturigheid van de financiële markten, waar ABN Amro een grote partij is. Zo slecht als het de eerste maanden ging, zo goed ging het de volgende maanden en al rap was de waarschuwing vervlogen in een hogere winst.