'Huisvestingsplan riskant'; Kwart van MBO-scholen in geldnood

ROTTERDAM, 16 OKT. Bijna een kwart van de scholen in het middelbaar beroepsonderwijs (MBO) kampt met financiële problemen. Daarnaast lopen alle 130 MBO-scholen in Nederland vanaf 1 januari “financiële risico's” als zijn hun schoolgebouwen in eigen beheer krijgen. Dat komt doordat de leiding van onvoldoende kwaliteit is.

Dit blijkt uit een rapport van het onderzoeksbureau Berenschot over de financiële positie van de MBO-scholen. Minister Ritzen (Onderwijs) wil de MBO's per 1 januari 1997 eigenaar maken van hun gebouwen. Berenschot acht die operatie alleen verantwoord als de minister de schoolbesturen professionaliseert. Afgezien van financiële problemen waar sommige scholen mee kampen, zijn alle schoolbesturen verwikkeld in fusies en nog niet gewend aan de zelfstandige manier van financieren die in 1993 in het middelbaar beroepsonderwijs is doorgevoerd.

De conclusies bevestigen eerder onderzoek van het bureau Moret, Ernst & Young, dat vaststelde dat in 1994 27 procent van de MBO-scholen in financiële nood verkeert. Minister Ritzen (Onderwijs) had om het tegenonderzoek gevraagd omdat hij het eerste rapport “onvoldragen” vond. De minister wil nog niet inhoudelijk reageren op de bevindingen van Berenschot. Hij heeft opnieuw onderzoekers opdracht gegeven de conclusies van het rapport te analyseren.

In de Tweede Kamer menen PvdA, VVD en CDA dat het rapport de “uiterst zorgelijke situatie” in het MBO bevestigt. Voor het CDA en de PvdA staat vast dat het budget voor de scholen omhoog moet.

Het ministerie heeft de per 1 januari geplande overdracht van gebouwen aan de MBO-scholen “vrij theoretisch benaderd”, aldus Berenschot. Er is “onvoldoende rekening” gehouden met de verschillen in de financiële positie van de scholen. Scholen die verouderde gebouwen hebben, dreigen onvoldoende financiële armslag te krijgen van de minister om die te renoveren.

Berenschot pleit niet voor een aanpassing van het bekostigingsstelsel, maar voor een betere ondersteuning van het management. Alleen dan kunnen de scholen een gedegen financieel beleid voeren om de grotere verantwoordelijkheden op te vangen waarmee ze zich de laatste jaren zien geconfronteerd.

Het onderzoeksbureau stelt voor om een noodfonds op te richten en scholen met ernstige financiële problemen onder curatele te stellen. Verder moeten de MBO's met veel oude, dus dure docenten extra geld krijgen.

Zes van de 29 onderzochte scholen dreigen af te stevenen op een faillissement als minister Ritzen niet ingrijpt. Een grote groep draait quitte met kunstgrepen als grote klassen en geschrapte lessen maatschappijleer en gymnastiek. Deze scholen geven minder geld uit aan personeel dan zij volgens de richtlijnen kunnen. Op die manier sparen ze geld uit, waarmee ze andere tekorten dekken.

Volgens directeur Borstlap van de BVE-Raad, die de belangen van de MBO's behartigt, valt er niets op de besturen aan te merken. Hij denkt dat de scholen de huisvestingsoperatie aankunnen en dringt aan op een snelle goedkeuring door de Kamer. Wel is volgens Borstlap meer geld nodig.