'Niet eerst ontwapenen'; Doorbraak in vredesoverleg Noord-Ierland

LONDEN, 15 OKT. Een akkoord tussen de twee grootste Noordierse partijen heeft gisteren voor een doorbraak in het vredesoverleg gezorgd. Dat betekent dat de inhoudelijke besprekingen over een politieke regeling voor Noord-Ierland kunnen beginnen.

De Ulster Unionist Party (UUP), verdediger van de Britse Unie, en de Social Democratic and Labour Party (SDLP), voorstander van een verenigd Ierland, hebben overeenstemming bereikt over een agenda.

Voortgang van de besprekingen strandde steeds op het hete hangijzer van de ontwapening. De grote unionistische partijen vonden dat eerst ontwapening van de Noordierse terreurorganisaties geregeld moest worden voordat onderhandeld kon worden over de politieke toekomst van de provincie. De nationalistische SDLP wilde voorkomen dat ontwapening het politiek overleg zou blokkeren en daarmee het vertrouwen in het vredesproces zou ondermijnen. UUP en SDLP zijn het er over eens geworden dat praten over ontwapening parallel aan het politiek overleg kan gebeuren.

Het compromis is vooral bedoeld om de partijen aan de onderhandelingstafel te houden die gelieerd zijn aan de protestantse terreurorganisaties. Deze paramilitairen handhaven nog altijd het staakt-het-vuren dat ze twee jaar geleden hebben afgekondigd, ook al heeft het verboden Ierse republikeinse leger (IRA) begin februari zijn bestand beëindigd. Maar ze staan onder grote druk de wapens weer op te nemen omdat het vredesoverleg maar niet van de grond komt en de IRA vorige week voor het eerst in twee jaar een bomaanslag heeft gepleegd in Noord-Ierland. De protestantse terreurgroepen willen wel meewerken aan het vredesoverleg maar niet eerst ontwapenen.

Het compromis maakt het ook makkelijker voor de IRA om opnieuw tot een staakt-het-vuren te besluiten. Zo'n gebaar zou de politieke vleugel van de IRA, Sinn Fein, alsnog een plaats aan de onderhandelingstafel bezorgen. De Democratic Unionist Party (DUP) van de militante dominee Ian Paisley legt het compromis uit als een handreiking aan Sinn Fein en verwerpt daarom het akkoord.