Talibaan incasseren nieuwe verliezen

NEW DELHI, 14 OKT. De Afghaanse Talibaan hebben het afgelopen weekeinde ten noorden van Kabul opnieuw enkele zware nederlagen geleden. Na hevige gevechten moesten ze ten koste van honderden doden en gewonden de plaatsen Jabul Saraj en Charikar prijsgeven. Inmiddels zou er zelfs vlak buiten de hoofdstad worden gevochten, terwijl er ook nog wordt gestreden om de luchtmachtbasis Bagram, zo'n 50 kilometer ten noorden van Kabul.

De kans dat de streng islamitische strijders, die ruim tweederde van Afghanistan in handen hebben, ook het resterende gebied onder hun controle zullen kunnen brengen, is intussen drastisch verminderd. Veeleer bereiden de Talibaan zich nu voor op de verdediging van de hoofdstad Kabul, die ze nog maar twee weken geleden innamen. Zelf spreken de Talibaan van een “strategische terugtocht”. Ze gaven vanmorgen toe Jabul Saraj en Charikar kwijt te zijn.

Op de belangrijkste toegangswegen naar Kabul vanuit het noorden en het westen hebben de Talibaan naar verluidt tientallen tanks samengetrokken. Het is echter onzeker of hun voornaamste tegenstander van het ogenblik, de Tadzjiekse veldheer Ahmed Shah Massoud, werkelijk van plan is de Afghaanse hoofdstad te heroveren op de Talibaan. Een nieuwe slag om Kabul zou tot een bloedbad kunnen leiden onder de laatste jaren toch al zwaar beproefde burgerbevolking.

Het plotselinge vastlopen van het offensief van de Talibaan ten noorden van Kabul na een onstuitbaar lijkende opmars van enkele weken heeft de toch al ongewisse toestand in Afghanistan nog onoverzichtelijker gemaakt. Het reactionaire bewind van de Talibaan in Kabul, waarbij vrouwen nagenoeg geheel uit het openbare leven worden verdreven en ook mannen aan allerlei hen meestal onwelgevallige restricties zijn gebonden, lijkt eensklaps minder definitief dan het een paar weken geleden nog scheen.

Het buitenland wacht intussen af, hoe de krachtmeting tussen de partijen afloopt. Nog altijd heeft geen enkel land het bewind van de Talibaan in Kabul erkend, terwijl ook de gevluchte president Burhanuddin Rabbani, een bondgenoot van Massoud, nauwelijks meer erkenning geniet. De meeste buitenlandse hulporganisaties wachten met verdere hulp tot de situatie zich weer enigszins zal hebben gestabiliseerd.

Massoud zou de Talibaan hier en daar hebben verrast met enkele zorgvuldig geplande guerrilla-acties. In de jaren tachtig verwierf hij zich grote vermaardheid met zijn guerrillastrijd tegen het veel beter uitgeruste Sovjet-leger in de Panshir-vallei. Ook de Talibaan, die vorige week vergeefs probeerden Massoud uit de Panshir-vallei te verjagen, hadden het hiervan volgens militaire waarnemers niet terug.

Niet duidelijk is of de mannen van de derde machtsfactor in Afghanistan, de Oezbeekse generaal Abdul Rasheed Dostam, op het ogenblik nog deelnemen aan de gevechten. Dostam lijkt er bovenal op uit zijn gezag in eigen gebied te handhaven. Eind vorige week sloten Rabbani, Massoud en Dostam in de noordelijke stad Mazar-i-Sharif een verbond met elkaar tegen de Talibaan.