'Illegale steun Democraten'; Dole valt Clinton aan op zijn integriteit

WASHINGTON, 14 OKT. De toon van de Amerikaanse verkiezingscampagne heeft zich dit weekeinde verhard, met nieuwe Republikeinse aanvallen op de integriteit van president Clinton.

Vooral de banden van Clinton met een vermogende Indonesische zakenman kwamen onder vuur te liggen. Newt Gingrich, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, zei gisteren in een televisieprogramma dat Clinton en de Democratische partij mogelijk illegale financiële bijdragen hebben geaccepteerd van James Riady, een lid van de invloedrijke Indonesische familie Riady, die de scepter zwaait over het in Azië en de VS wijdvertakte Lippo-conglomeraat. De Riady's zouden in ruil voor de bijdragen politieke gunsten hebben ontvangen. Volgens Gingrich dreigt de affaire het Watergate-schandaal in de schaduw te stellen.

Vice-president Gore heeft de aantijgingen afgedaan als een noodsprong van de campagne van Bob Dole, die volgens alle opiniepeilingen een achterstand van tien punten of meer heeft op president Clinton. Over drie weken, op 5 november, worden de verkiezingen gehouden. Volgens Gore heeft Clinton “een van de strengste ethische gedragscodes uit de geschiedenis” ingesteld in het Witte Huis. Maar ten minste één Democratisch Congreslid zei gisteren dat een onafhankelijke aanklager de zaak tot de bodem moet uitzoeken.

Volgens de Republikeinse kandidaat voor het vice-presidentschap, Jack Kemp, wordt de moraal van de regering-Clinton het best gekarakteriseerd door de woorden 'Whitewater', 'Travelgate' (het overhaaste ontslag van medewerkers van het reisbureau van het Witte Huis), 'Filegate' (de persoonlijke dossiers die het Witte Huis onrechtmatig bij de FBI heeft opgevraagd over allerlei Republikeinen), 'onafhankelijke aanklagers' en 'mogelijke gratieverleningen'. Kemp is vorige week in Republikeinse kring fel bekritiseerd omdat hij er in zijn debat met vice-president Gore van afzag om Clinton op die affaires aan te vallen. Kemp zei toen bovendien dat persoonlijke aanvallen op Clinton “beneden de waardigheid” van Dole zouden zijn. Zelfs Dole liet zich ontvallen dat het beschaafde debat tussen Gore en Kemp, die elkaar herhaaldelijk aanspraken als “mijn vriend”, wel “een dispuuts-uitje” leek. Inmiddels lijkt er binnen Dole's campagne overeenstemming te bestaan dat Clinton aangevallen moet worden waar hij het kwetsbaarst is, op zijn morele statuur en de talrijke affaires.

De warme betrekkingen tussen Clinton en de Indonesische zakenfamilie waren al jaren bekend, maar pas de afgelopen week zijn er meer details over naar buiten gekomen. Volgens de Amerikaanse wet mogen buitenlanders financiële steun geven aan verkiezingscampagnes, zolang de VS maar formeel hun permanente verblijfplaats is en het hun eigen geld is, en geen fondsen betreft die doorgesluisd zijn uit het buitenland.

De 39-jarige James Riady is de zoon van Mochtar Riady, die aan het hoofd staat van het Lippo-concern (banken en onroerend goed), met hoofdkantoren in Hongkong en Jakarta. Op 20-jarige leeftijd kwam James Riady naar Little Rock, de hoofdstad van Arkansas, voor een stage bij een bank. Daar leerde hij Bill Clinton kennen.

In 1992 deden Riady en zijn vrouw een donatie van ten minste 175.000 aan de campagne van Clinton. Inmiddels is Riady een informele maar belangrijke speler in de Amerikaans-Indonesische betrekkingen, aldus anonieme Amerikaanse en Aziatische functionarissen in The New York Times. Het echtpaar woont sinds 1993 weer in Jakarta. Toen Clinton in 1994 een bezoek bracht aan Indonesië, gaf hij acte de présence op een feestje van Riady voor Indonesische zakenlieden.

Een voormalige president van Lippo Group USA, John Huang, was gedurende achttien maanden plaatsvervangend onderminister van handel in de regering-Clinton en is sinds begin dit jaar met veel succes een fulltime fondsenwerver voor de Democratische partij.

Huang heeft de partij een van haar grootste donaties bezorgd, een gift van 425.000 dollar van een Indonesisch echtpaar, een tuinarchitect en zijn vrouw, dat in Virginia woont. De vader van de vrouw was een bestuurslid van de Lippo Group.