Vickrey, winnaar Nobelprijs dood

ROTTERDAM, 12 OKT. De winnaar van de Nobelprijs voor Economie 1996, de Canadees William Vickrey, is in de nacht van donderdag op vrijdag in New York overleden. De 82-jarige Vickrey kreeg dinsdag zijn Nobelprijs. Hij kreeg een hartaanval achter het stuur van zijn auto, toen hij op weg was naar een congres in Boston.

Vickrey was een quaker en zei mede op grond van zijn religieuze overtuiging te werken aan “een menselijker economie”. Zijn hele werkzame leven was hij verbonden aan de Columbia-universiteit van New York, op het laatst als emeritus-hoogleraar. Hij kreeg de Nobelprijs samen met de Brit James Mirrlees. De twee werden onderscheiden wegens hun onderzoek naar de gevolgen van beslissingen die worden genomen op grond van onvolledige of ongelijk verdeelde informatie, “asymmetrische informatie”.

Gisteren verklaarde een woordvoerster van de Columbia-universiteit dat “de collega's zeer bedroefd zijn over de dood van de wetenschapper, maar ze zijn blij dat zijn werk openlijk erkenning heeft gekregen voordat hij stierf”.

Vickrey was de pionier van het werk waarvoor de Nobelprijs werd toegekend. Mirrlees nam 25 jaar later zijn bevindingen weer op en borduurde er op voort. De twee hebben elkaar nooit ontmoet. De Zweedse Koninklijke Academie voor de Wetenschappen roemde bij de toekenning van de prijs het werk van Vickrey en Mirrlees. Het vormde de basis voor belangrijke beslissingen van ondernemingen.

Tot de pioniersactiviteiten van Vickrey ging de economische theorie er in grote lijnen van uit dat economische actoren wel over gelijke informatie beschikken, maar over verschillende voorkeuren. In de economie wemelt het echter van de processen tussen partijen die over asymmetrische informatie beschikken. Vaak zijn dat de overheid en partijen in de samenleving, zoals burgers, bij het vaststellen van de kosten van publieke goederen. Of een verzekeraar die, niet volledig op de hoogte van de gezondheid van zijn polishouders, een premie moet vaststellen.

Vickrey adviseerde de gemeente New York al in de jaren vijftig over het vaststellen van de prijs van kaartjes voor de ondergrondse. Kern van zijn werk is het uitfilteren van een strategische opstelling bij kopers wanneer de prijs van een goed moet worden vastgesteld, bij voorbeeld op een veiling.

Vickrey liet zich op de dag van de bekendmaking van de Nobelprijs nog wel zeer negatief uit over het streven naar een monetaire unie in Europa. Monetaire eenheid werkt alleen bij volledige werkgelegenheid, zo zei hij. De Economische en Monetaire Unie (EMU) kan alleen wat worden als de voorwaarde dat het begrotingstekort 3 procent van het bruto nationaal product moet bedragen, wordt geschrapt. Vermindering van tekorten gaat ten koste van talloze banen, aldus Vickey afgelopen dinsdag.