Pronk blij en Van Mierlo neutraal over Nobelprijs

DEN HAAG/JAKARTA, 12 OKT. De toekenning van de Nobelprijs voor de vrede aan twee voorvechters voor zelfbeschikkingsrecht van Oost-Timor is “interessant, verrassend en welverdiend”, aldus PvdA-minister Pronk (Ontwikkelingssamenwerking).

Minister Van Mierlo (Buitenlandse Zaken) hoedt zich voor een politiek oordeel over de roomskatholieke bisschop Carlos Filipe Ximenes Belo en José Ramos Horta, een leider van de Oosttimorese onafhankelijkheidsbeweging tegen Indonesië. “Zonder mij uit te spreken over de politieke opstelling van beide winnaars zou ik hen willen gelukwensen met het toekennen van de prijs”, zei Van Mierlo. In Jakarta waren de reacties bitter.

Het Tweede-Kamerlid De Hoop Scheffer (CDA) constateerde gisteravond dat het kabinet-Kok met “twee tongen” spreekt. “Wie is de minister van Buitenlandse Zaken”, vraagt hij zich af. De Hoop Scheffer vindt het “niet gewenst” dat het kabinet met twee monden spreekt en wil opheldering. Volgens hem is Van Mierlo “terecht voorzichtig” en schaadt Pronk de “broze relatie” met Indonesië.

De Indonesische regering is onaangenaam getroffen door de toekening van de prijs. Oost-Timor werd in 1975 door Indonesië geannexeerd. Minister van Algemene Zaken Moerdiono: “Ik ben geschokt en verrast door de keuze van het Nobelcomité. Ik begrijp niet welke maatstaven het aanlegt bij de toekenning van de prijs.” Ghaffar Fadyl, woordvoerder van minister Ali Alatas van Buitenlandse Zaken: “Wij betreuren het dat een zo gerenommeerde instelling iemand heeft kunnen eren als José Ramos Horta. De heer Horta manipuleert de Oost-Timorezen, niet alleen voor zijn eigen belang maar ook om te verhinderen dat zij een integraal onderdeel worden van de Republiek Indonesië.” Amien Rais, voorzitter van de orthodoxe moslimorganisatie Muhammadiyah: “Deze toekenning is een belachelijke en zinloze grap. Zij verlaagt de waardigheid van de Nobelprijzen.”

De Nobelprijs vestigt de laatste jaren steeds de aandacht op mensen of organisaties die “in de aandacht lijken weg te zakken”, merkt Pronk op. Hij vindt dat een goede ontwikkeling.

Ook Van Mierlo erkent dat de Nobelprijs de kwestie Oost-Timor opnieuw op de agenda zet. “Het Nobelcomité heeft zijn eigen positie als onafhankelijk instituut nog eens onderstreept.” De minister voegde eraan toe dat de gevoelige kwestie Oost-Timor alleen in een dialoog kan worden opgelost. “Uitspraken over de keuze van het onafhankelijke comité leveren daaraan geen bijdrage.”