Nuis: kortingen mogelijk; Orkesten in opstand tegen subsidiebeleid

AMSTERDAM, 12 OKT. De Nederlandse orkesten weigeren zich neer te leggen bij de aankondiging van mogelijke kortingen op de subsidies die door staatssecretaris Nuis (OCW) voor de komende vier jaar zijn verleend.

In de subsidiebeschikkingen zegt Nuis dat een subsidievermindering in het eerste jaar hoogstens 2,5 procent is, in het tweede jaar hoogstens 5 procent en in het derde jaar hoogstens 7,5 procent.

Het is voor het eerst dat OCW bij de subsidietoekenningen een dergelijk voorbehoud maakt. Volgens Nuis zal korting op de subsidies plaatsvinden wanneer “de toestand van 's Rijks financiën mij tot onvoorziene bezuinigingen dwingt of onvoorziene ontwikkelingen op het terrein van de cultuur, mede naar het oordeel van de Raad voor Cultuur, mij tot maatregelen dwingen.” Naar verluidt zou Nuis als voorbeeld daarvan hebben gegeven de aankoop door het Rijk van een bijzonder duur schilderij.

De orkesten vinden de aankondiging van mogelijke kortingen in strijd met het karakter van de Cultuurnota, waarvan het doel is om de subsidies telkens voor vier jaar exact vast te leggen. Daardoor heeft de kunstwereld zekerheid over de financiële toekomst. De opera en de orkesten maken hun plannen vaak jaren vooruit en hebben voor het nakomen van contracten vaste garanties nodig.

De Nederlandse Opera weigert te voldoen aan het verzoek van Nuis om binnen vier weken een aangepast activiteitenplan te overleggen, nu de opera minder subsidie krijgt dan gevraagd. Directeur T. Lodder: “Wij gaan door met onze planning, zo gaan we bij Wagners Der Ring des Nibelungen de komende jaren niet beknibbelen op de artistieke waarde daarvan.”

De weigering van orkesten en opera om genoegen te nemen met de subsidievoorwaarden wordt kenbaar gemaakt aan de vaste commissie voor cultuur van de Tweede Kamer, die op 21 oktober een hoorzitting houdt over de Cultuurnota. Directeur W. Wijnbergen van het Concertgebouworkest zegt klem te zitten tussen de aanbeveling van de Raad voor Cultuur om de commercialisering van het orkest te stuiten met hogere subsidies en de aansporing van Nuis om commerciëler te gaan werken. Wijnbergen vreest een onaanvaardbare vervlakking van het artistiek niveau. “Wij zijn van de drie toporkesten in de wereld het meest artistieke, met repertoire dat veel breder is dan in Wenen en Berlijn. Wij willen ons niet beperken tot muziek waarmee we ondanks zeer hoge toegangsprijzen altijd volle zalen zullen trekken: de late Beethoven, Schubert, Mahler, Bruckner en Strauss.” Het orkest is ook tegen Nuis' eis om minstens zeven procent Nederlandse muziek te spelen.

De Opera en het Concertgebouworkest zijn teleurgesteld over de weigering van Nuis in te gaan op hun verzoeken om verhoging van hun subsidies. De Opera en het Concertgebouworkest klagen al jaren dat bij gelijkblijvende subsidies het reeële budget daalt als gevolg van forse kostenstijgingen en de exorbitante verhogingen van honoraria van belangrijke artiesten en dirigenten.

De Opera zegt niet te streven naar een vergroting van de eigen subsidie ten koste van andere instellingen en pleit daarom voor een verhoging van de cultuurbegroting. Het Concertgebouworkest vindt dat de top van het Nederlandse kunstleven wel degelijk bevoordeling en extra financiële aandacht verdient.